MALI OGLASI
20.02.2015 | Silvio Market

Odred naoružanih brodova (24)

Autor: Glas Grada
Odred naoružanih brodova (24)
Do sredine listopada 1991., ONB čini 7 brzih brodova, a uz to se razvija tehnička i radarska služba Dubrovnik je zbog svog zemljopisnog položaja i posebnog statusa turističkog bisera na Jadranu postao demilitarizirana zona 1971. god. Zbog tog Trebinje dobija jaču vojnu silu, kao i bokokotorski zaljev. Takvo okruženje u mirnodopskim uvjetima pružalo je svrsishodnu zaštitu Dubrovnika u slučaju napada NATO snaga, kako su na to gledali Josip Broz, Komunistička Partija Jugoslavije i vrhuška JNA-e. Raspadom „fosilnog trokuta“ ( Broz – KPJ – JNA), odnosno, smrću Josipa Broza ( 1980. god. ), dolazi do disbalansa na vrhovima moći tog istog tijela. Pošto nije bilo adekvatne zamjene za lik i djelo Broza unutar stare garniture vodstva Jugoslavije, a istodobno uviđajući promjene u Europi, i gubeći očito tlo pod nogama, komunisti i JNA postavljaju novog vožda na vrh trokuta, Slobodana Miloševića. On, željan moći, čini sve kako bi centralizirao i učvrstio svoju moć, koristeći se uslugama preostala dva vrha trokuta ( KPJ i JNA). Zbog tih očitih namjera uvođenja polukmetskog statusa prema drugima u Jugoslaviji, na ovom, našem teritoriju, Dubrovčani, Hrvati, u tijelima civilnih organizacija u tadašnjoj dubrovačkoj općini žele se bar malo oduprijeti takvoj tiraniji. Zbog tog, pojedinci osviješteni poviješću i trenutnom situacijom u Hrvatskoj, donose odluku o osnivanju samoobrane. U srpnju 1991., gosp. Aljoša Nikolić, kao iskusni instruktor ronjenja, zajedno sa svojim provjerenim suradnicima pristupa „čišćenju“ podmorja oko grada od eksplozivnih sredstava, zaostalih iz Drugog svjetskog rata. Ovako nabavljeni eksploziv, a radilo se o granatama težine od 20 do 50 kg, zahvaljujući skicama gosp. Nikolića iznova je bio upotrebljiv. Nositelj proizvodnje bio je TUP Dubrovnik, a rezultat takve suradnje bile su poznate eksplozivne naprave poput: „televizije“, ručne bombe „tupovke“, i dr. Po dobivanju informacije iz Carinarnice Dubrovnik, od gosp. Luke Obradovića, kako i oni raspolažu s jednim brodom uhvaćenim u „švercu“, gosp. Bratoš je 19. rujna 1991. donio rješenje kojim se m/b Roby (dužine 9,5 m), stavlja na raspolaganje Sekretarijatu narodne obrane općine Dubrovnik. Poduzeće Atlas – nautički centar, završava posao oko preuređenja broda „Roby“, koji doživljava značajne preinake, (oklopljen metalnim limovima debljine 6 mm i naoružan mitraljezom „Bren“), te pod novim imenom: „Sv. Vlaho“, zaplovljava prvi put Rijekom dubrovačkom; 23.rujna 1991. U novonastali Odred naoružanih brodova ( ONB ) se tada uključuje sve više ljudi. Uz posredovanje gosp. Vida Bogdanovića, iz dubrovačke marine „Miho Pracat“ su tako u Odred uključeni i ovi brodovi: „Boma“, „Ti“ i „Vedrana“, a nedugo potom „Švercer“ i „Formula“. Istodobno s nabavom ovih brodova oformljene su i nove posade, tako do sredine listopada 1991., ONB čini 7 brzih brodova, a uz to se razvija tehnička i radarska služba. Nakon 15. studenoga u Odredu djeluju i mineri i diverzanti. Pored stalnog izvođenja borbenih djelovanja, pripadnici ONB-a preuzeli su i prijevoz vojnih snaga, ranjenika i civilnog stanovništva iz Dubrovnika do luka Broce ili Prapratno na Pelješcu, i obratno. ( ONB od HRM-e Split, krajem siječnja 1992. preuzima kompletnu vezu ovog „puta spasa“). Odred je u svom sastavu kasnije imao 22 broda namijenjena za izvođenje svih vrsta ratnih operacija gore opisanih. U uvjetima potpune agresorske pomorske blokade, njegovi pripadnici prešli su preko 35 tisuća nautičkih milja ( 64800 km ) i prevezli više od pet tisuća vojnika i civila, te prebacili četiri tisuće tona raznog tereta, od naoružanja, streljiva i vojne opreme, pa do živežnih namirnica. U akvatoriju Koločepskog kanala, dugog oko 20 i širokog oko 2 nautičke milje ( 37 km duljine i 3,7 km širine ), gliseri ONB-a su uvijek u paru, ili skupini od tri broda imali noćne „bliske susrete“ sa patrolnim čamcima i topovnjačama JRM-e. Pri prolasku, gliseri ONB-a nastojali su im biti što bliže, a sve kako bi se zaštitili u prolazu, koristeći „mrtvi kut“ njihovih topova i strojnica. Igra „skrivača“ između otoka i grebena, najčešće se vodila u nepovoljnim vremenskim uvjetima i po mraku. Neprijateljska vatra se nije mogla izbjeći uvijek, pa je tehnička služba održavanja radila danonoćno. Remonti, skidanja motora, i popravljanje brodova obavljano je u jednom mahu. Često se zbog što bržeg vraćana plovila u službu nisu zakrpavale rupe iznad vodne linije, već samo one koje su se nalazile u plovidbi ispod površine mora, a nije bila rijetkost da posada za vrijeme vožnje zatvara proboje od metaka na oplati poliuretanskom pjenom. Odred naoružanih brodova za same stanovnike Elafita postao je tako mali „Perast“. Sve te otoke koje je do studenog 1991. opsluživao „Perast“, a koji su tijekom posljednjih mjeseci 1991. godine bili posve odsječeni od svijeta, zadesila je posvemašnja paraliza normalnog života. Uz to nad glavama otočana je stalno visjela strašna prijetnja od mogućeg napada i okupacije jugovojske. Na Elafitima su se uz domicilno stanovništvo u blokadi našle i brojne izbjeglice. Pučanstvo mnogih mjesta iz Dubrovačkog primorja; Zatona, Orašca, Trstenog, Brsečina, Gromače... koje se našlo odsječeno i od Stona i od Dubrovnika, ukilješteno okupacijskom vojskom, u velikom broju je barkama izbjeglo na Elafite. Na otoke su izbjegli i neki građani Dubrovnika. Radilo se uglavnom o djeci s roditeljima, te starim i bolesnim osobama koje su trebale posebnu brigu. Najviše izbjeglica, čak 180, bilo je na Koločepu, gdje su se u velikom broju sklonili ljudi iz Zatona. Na Lopudu je isprva bilo 360 stanovnika, od čega 60-tak djece, 100 staraca, te 40 izbjeglica, da bi se potom brojka popela na 400. Šipan je brojio 270 ljudi, i tu je izbjeglica iz primorja bilo najmanje. Dakle, u blokadi JRM-e našlo se oko osamstopedeset ljudi na ova tri otoka. U početku su se krizni štabovi otoka brinuli o svemu, pa i oko opskrbe hranom i organizacijom života. Dolaskom posada HV-e na Elafite, razdvojene su vojne i civilne nadležnosti, a Štab civilne zaštite preuzeo je civilne poslove. Opskrba je dobro funkcionirala, pogotovo na Lopudu. Lopudsko hotelsko poduzeće je puno pomoglo u tome, jer su sve zalihe hrane bile ravnomjerno raspoređene za stanovništvo, izbjeglice i branitelje. Da nije bilo tih zaliha, pitanje je kako bi elafitski otoci opstali. Kasnije su Elafiti dobili i dosta humanitarne pomoći. Pošiljke su stizale i od starih otočkih prijatelja i gostiju iz inozemstva. Pitali su, brinuli se i slali pakete. Tako je gosp. Lovro Misir, vlasnik turističke agencije u Njemačkoj svakom domaćinstvu na Lopudu poslao pozamašan paket. Sve su ove aktivnosti koordinirane sa Odredom naoružanih brodova. Nakon raspuštanja ONB-Dubrovnik, 1992. god., postrojba je dobila „Plavu vrpcu Vjesnika“, za hrabra i humanitarna dijela, te je 2006. godine odlikovana i „Redom Nikole Šubića Zrinskog“, za iskazano junaštvo njihovih pripadnika u Domovinskom ratu. Uz časna odlikovanja vrijedno je spomenuti se i pripadnika ONB-a koji su poginuli, ili prerano i nesretno preminuli; Goran Gojković, Zdenko Zorić, Matko Soče, Đuro Raguž-Kanader, te zapovjednik odreda, pukovnik Aljoša Nikolić, koji je pred svoju preranu smrt „Plavu vrpcu Vjesnika“ i skulpturu „Galeb“, rad kipara Koste Angelija Radovanija, donirao Muzeju Domovinskog rata, te su i danas uz brojne fotografije, dokumente i ratnu zastavu ONB-a izložene u tvrđavi Imperijal na Srđu. (nastavlja se)
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed