MALI OGLASI
23.10.2020 | Mate Uzinić

JEDNOSTAVNOST BOŽJIH ZAPOVIJEDI Ljubav prema Bogu mjeri se ljubavlju prema bližnjemu

Autor: Libero Portal
Foto: Dubrovačka biskupija
Ljubav prema Bogu mjeri se ljubavlju prema bližnjemu
30. nedjelja kroz godinu

Biblijski Bog je Bog kojemu je stalo do svakog čovjeka, a osobito onog slabog i ugroženog.  Puno je svetopisamskihmjesta kojima bismo se mogli poslužiti da bismo ovo potvrdili. Današnja liturgija je izabrala ulomak iz Knjige Izlaska. U ovom se ulomku Bog zalaže za strance kojima ne smije biti činjena nepravda, udovice i siročad koji ne smiju biti ucviljeni te siromahe koji ne smiju biti potlačeni lihvarskim kreditima i kamatama te ostavljeni bez osnovnih životnih potrepština. Ovo je, u odnosu na druga zakonodavstva tog vremena, a nažalost i u odnosu na neka suvremene zakonodavne propise, bio velik iskorak u čovjekovu korist. Taj iskorak pokazuje da je Bog Izraela drugačiji Bog od drugih koji to zapravo niti nisu, ali i da je izraelski narod drugačiji od drugih naroda.

 

Nažalost, kao što je izraelski narod često lutao između vjere u Boga i poganskih božanstava, tako je često lutao i u pravom razumijevanju ovih zapovijedi. S vremenom se dogodilo to da, iako su Božje zapovijedi bile veoma jednostavne jer su u središte stavljale čovjeka i njegovo dobro, zapravo više i nisu bili sigurni što to Bog zapovijeda i koje su to zapovijedi doista važne. U Isusovo vrijeme se učilo da u Bibliji postoji čak 613 zapovijedi, od čega su 365 negativnih, dakle ono što se ne bi smjelo činiti, a 248 pozitivnih, dakle ono što bi trebalo činiti. Neki su smatrali da su sve ove zapovijedi jednako važne. Drugi da bi ipak trebalo postojati neko stupnjevanje. Neki su držali da je temeljna zapovijed poznati Shema Israel (Čuj Izraele), koji govori o ljubavi prema Bogu sa svim srcem, dušom i snagom. Drugi su u središte stavljali ljubav prema bližnjima. Među njima osobito je poznat rabin Hilel (oko 70. pr. Kr. - oko 10. pr. Kr.), jedan od najvažnijih židovskih učitelja u povijesti, koji je sav Zakon sveo na jednu rečenicu: Što ne želiš da drugi učini tebi, ne čini ni ti drugome! Ovo je sav Zakon, a sve ostalo je komentar.Ovo je otprilike okvir u kojemu su farizeji, ponovo s namjerom da ga iskušaju, Isusu postavili pitanje o najvećoj zapovijedi u Zakonu. Iz njihovog se pitanja može naslutiti da su prema njima sve velike i da ih zanima postoji li i ona najveća i, ako da, koja je to. 

 

Isusov odgovor, u kojemu je on preuzeo i u njega uklopiodva najpoznatija smjera, pokazuje da mu je poznata rasprava koja se vodila između različitih teoloških škola njegova vremena po ovom pitanju. U ovom se smislu čini kao da njegov odgovor ni po čemu nije nov. Ipak pravo značenje tog Isusovog odgovora nalazi se u naglascima koje je dao citirajući dvije starozavjetne zapovijedi, njihovom međusobnom povezivanju i pojednostavljenju koje je učinio svođenjem Zakona i Proroka, dakle cijelog Svetog pisma, na te dvije zapovijedi.

 

Kad je riječ o naglascima, onda su to već oni starozavjetni naglasci koji su nalagali da se Boga ljubi svim srcem, svom dušom i svim umom. Oni koji su mu postavili pitanje su znali zapovijed, ali su, kao i mi danas, zaboravili onaj pridjev „svim“. Što znače taj pridjev uz svaku pojedinu imenicu? „Svim srcem svojim“ ljubiti Boga znači da u našem srcu ne bi smjelo biti mjesta za druga božanstva i druge interese osim Boga i onih Božjih interesa. Kad god mi je netko ili nešto ispred Boga, ne mogu reći da Boga ljubim svim srcem. Ljubiti Boga „svom dušom svojom“ znači ljubiti ga čitavim svojim životom. A Boga ljubi čitavim svojim životom može samo onaj tko se sposoban odreći svojih životnih planova i prihvatiti onaj plan koji Bog ima s njim. Ponekad to traži i herojsku žrtvu, sve do dara vlastitoga života. I konačno ljubiti Boga sa „svim umom svojim“ znači ne zaustaviti se samo na osjećajima, Boga se zapravo i ne može ljubiti samo osjećajima, nego se truditi razumjeti Boga s ljubavlju otkrivajući razumske razloge svoje vjere i nade koju ona u sebi nosi.  

 

Povezujući dvije zapovijedi, onu prema Bogu kao najveću i onu prema bližnjemu kao sličnu, a zapravo njoj jednaku, Isus je ljubavi prema bližnjima dao jednaku vrijednost koju ima ljubav prema Bogu. Ovo je istinska novost koja je tim viša što pojam bližnji u kontekstu Matejevog evanđelja, a ono mu jest kontekst, uključuje sve ljude, osobito one koji su gladni, žedni, stranci, goli, bolesni, u tamnici, pačak i vlastite neprijatelje. 

 

Povezivanje ovih dviju zapovijedi u jednu jedinstvenu zapovijed u novozavjetnim spisima drugih autora, osobito u spisima evanđelista Ivana i spisima apostola Pavla, će dovesti do toga da je ljubav prema Bogu mjeri ljubavlju prema bližnjima. Kao takva ljubav prema bližnjima, osobito na Isusov način, će postati glavna zapovijed. Ovo povezivanje i svođenje ljubavi prema Bogu na jednu jedinstvenu zapovijedljubavi prema bližnjemu onako kako je Isus nas ljubio, koje je na kraju dovelo i do toga da se ljubav prema Bogu, svim srcem, svom dušom i svim umom, prepoznaje u ljubavi prema bližnjima kakvom je Bog ljubio i ljubi nas, bilo je nužno da nam se ne bi dogodilo ono što se drugim religijama znalo događati i događa, a to je da ljubav prema Bogu i ljubav prema bližnjemu postanu jedna drugoj konkurencija.  Ljubiti Boga ne znači oduzeti nešto bližnjemu da bismo dali Bogu. Bog Isusa Krista ne traži ništa za sebe. On sam je Bog koji služi drugima, svojoj braći i sestrama. Ljubiti njega znači činiti ono što i on čini, znači služiti svojoj braći i sestrama. To je ljubav koja uključuje sve i ne isključuje nikoga, a osobito uključuje one koji su najpotrebniji toga da im se učinimo bližnjima.

 

Naravno, o ljubavi prema bližnjima treba manje govoriti, a više je živjeti. Kad se to dogodi onda ona u sebi ima „zaraznu“ snagu, kako to svjedoči i sv. Pavao u današnjem ulomku iz Poslanice Solunjanima u kojoj on nastavlja hvalititu kršćansku zajednicu, da bude prenesena drugima i da je i oni žive. Solunjani su se od idola mogli obratili k Bogu da bi služili Bogu živom, a njemu se služi ljubavlju, zato što su među njima sv. Pavao i njegovi sudrugovi bili oni koji su im služeći Bogu živome služili s ljubavlju. Budimo i mi nasljedovatelji njihovi i Gospodinovi! Neka i u našem životu i našim odnosima zarazu Covida-19 nadomjesti „zaraza“ ljubavi prema Bogu koja se živi u djelotvornoj ljubavi prema bližnjima!  

Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 816
Glas Grada 815
Glas Grada 814
Glas Grada 813
Glas Grada 812
Glas Grada 811
Glas Grada 810
Glas Grada 809
Glas Grada 808
Glas Grada 807
Glas Grada 806
Glas Grada 805
Glas Grada 804
Glas Grada 803
Glas Grada 802
Glas Grada 801
GLAS GRADA 800
Glas Grada 799
Glas Grada 798
Glas Grada 797
Glas Grada 196
Glas Grada 795
Glas Grada 794
Glas Grada 793
Glas Grada 792
Glas Grada 791
Glas Grada 790
Glas Grada 789
Glas Grada 788
Glas Grada 787
Glas Grada 786
Glas Grada 785
Glas Grada 784
Glas Grada 783
Glas Grada 782
Glas Grada 781
Glas Grada 780
Glas Grada 779
Glas Grada 778
Glas Grada 777
Glas Grada 776
Glas Grada 775
Glas Grada 774
GLAS GRADA 773
Glas Grada 772
Glas Grada 771
Glas Grada 770
Glas Grada 769
Glas Grada 768
Glas Grada 767
Glas Grada 766
Glas Grada 765
Glas Grada 764
Glas Grada 763
GLAS GRADA 762
Glas Grada 761
Glas Grada 760
Glas Grada 759
Glas Grada 758
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed