MALI OGLASI
13.11.2022 | Damir Račić

ZANIMLJIVOSTI IZ TISKA Strašna krupa u Župi

Autor: Libero Portal
Foto: Općina Župa dubrovačka
Strašna krupa u Župi
Znanstvenici odavno upozoravaju da su ekstremne klimatske promjene posljedica neodgovornog djelovanja čovjeka prema prirodi

Posljednjih desetljeća u svijetu ali i kod nas prevladavaju suše i poplave koje poljoprivrednicima nanose ogromne štete na usjevima i plodovima. Sve su češće i oluje sa jakom i tučom. Znanstvenici (Y.J. Cousteau: „More u opasnosti“, 1974. g.) odavno upozoravaju da su ekstremne klimatske promjene posljedica neodgovornog djelovanja čovjeka prema prirodi. Bilo je i prije nevremena, ali ne tako često kao posljednjih desetljeća. I dubrovačko područje zahvatilo bi povremeno jako nevrijeme o čemu je izvještavao lokalni tisak. Navodim dva primjera „bijesa prirode“.

 

„Crvena Hrvatska“ od 12.7.1913. g; br. 2

 

STRAŠNA KRUPA U ŽUPI

 

„Na 3. o. mj. u 2,30 ure po ponoći razvila se je velika oluja nad Župom sa gradom, koji je padao za 15 minuta. Bila je to strašna oluja kakvu ljudi ne pamte, a najgore je, što se je zbila u ovo doba od godine kada su svi poljski proizvodi nježni i u razvitku. Uništio je grad negdje manje, negdje više sve proizvode (poljoprivredne kulture) u cijeloj Župi za pet šest dijela ploda i baš kao da je htio uništiti samo Župu, došao je samo do Plata i dalje nije prošao. Šteta, što je uslijed ovog biča Župa pretrpjela (štetu), računa se na K 300.000. Narod kuka i vapi pomoći, a pomoć od kuda da mu dogje? Već unaprijeda znade, da ni c. k. Vlada ni drugi faktori neće nadoknaditi ne samo gubiš (gubitak), no znade, da ni korisne pomoći neće mu pružiti. Vlada pomaže ondi gdje joj je po ćudi više puta, a ne ondi gdje bi morala. O tome imamo dovoljno iskustvo.“ (Hrvatska vlada obeštećuje poljoprivrednike, ali minimalnim iznosima kad se proglasi elementarna nepogoda. – kom. D.R.)

 

Za Župu g. 1913. upravo je fatalna godina, pa fatalisti s pravom kažu, da trinaesta ne može biti dobra. Udarce što ih Župa u ovoj godini primila taki su, da za mnogo godina neće se moći oporaviti: mobilizacija ljudi i živina u doba najveće radnje u maju, kad kod kuće nije ostalo ni staro – osobiti dar učinjen samo ovme kraju – dizanje tovarnih životinja, koje do sada nijesu se zamijenile niti se mogu zamijeniti, jer se nemadu od kuda ni nabaviti, pa kao da nije sve ovo dosta, eto nam i elementarnoga biča koji u četvrt sata bio je kadar uništiti težački trud od cijele godine izveden pod žarkim suncem, zimom, kišom i vjetrima, a da pri tome je morao i gladovati. Da je težaku najteže, najbolji je dokaz to, da nitko se rado ne prihvaća motike, nego od motike ide se rado na druge radnje (ili se iseljavaju u prekomorske zemlje – op. D.R.). U naprednijim državama težak je nešto više zaštićen raznim zakonima i institucijama, dočim kod nas prepušten je vlastitoj sreći (sudbini).“

 

Nije bilo tako crno kako je u početku izgledalo nakon nevremena koji je pogodio Župu. Lokalna vlast oprostila je porez župskim težacima. O tome piše uredništvo „C.H.“. Citiram samo naslove i svoje kratke napomene.

 

„Crvena Hrvatska“ od 19.7.1913. g; br. 29.

 

PLEMENITI ZAKLJUČAK NAŠE OPĆINE

 

(Prijedlog Vlasti oprosta cijeloj Župi općinskog poreza – nap. D.R.)

 

„Crvena Hrvatska“ od 26.7.1913. g; br. 39.

 

IZ ŽUPE

 

(Općina je veledušno otpustila porez za g. 1913. g.. Očekuje se da i c. k. Vlada otpusti cijeli porez za 1913. g. – nap. D.R.)

 

Ne mogu se složiti sa tvrdnjom Državnog hidrometeorološkog zavoda da protugradnje rakete nisu bile učinkovite u spriječavanju tuče ili barem u smanjenju štete ako se na vrijeme upotrijebe. U stara vremena koristila se zvonjava crkvenih zvona koja bi svojim zvukom (vibracijom) koliko-toliko razbili gradonosne oblake. Seljaci su sa uzvišenih mjesta pucali iz mužara (mali top koji proizvodi samo prasak bez hica) sa istim ciljem. Treba svakako spomenuti da su se protugradne rakete koristile i u Jugoslaviji radi smanjenja štete od tuče. Onda odjednom tvrdnja da nisu korisne?! Ne vjerujem u „znanstvene zaključke“ DHMZ pa makar se „popeli na čičimak“. Povijesna tradicija o spriječavanju posljedica tuče govore suprotno. Možda se poljoprivrednici ponovno vrate na starinski način obrane od tuče? Svake godine sve su češće lokalne oluje praćene jakom kišom, tučom i vjetrom u kontinentalnim dijelovima Hrvatske, ali ponekad i drugdje. Materijalne štete su ogromne na poljoprivrednim nasadima. Seljak samo konstatira koliko mu je u postotku prirodna nepogodna smanjila urod ili u potpunosti uništila. Je li seljak spreman na takvu žrtvu i dokle će izdržati?

 

Slijedi jedno suvremenije izvješće o nezapamćenom nevremenu koje je pogodilo dio Pelješca prije 65 godina. Možda se stariji Orebićani još prisjećaju toga događaja.

 

„Dubrovački vjesnik“ od 16.2.1957. g; br. 333.

 

OLUJA NAD PELJEŠCOM

 

„Jako i nezapamćeno nevrijeme sa jakom tučom zadesilo je prije pet dana jedan dio pelješkog poluotoka. Olujni pojas koji je došao sa sjeveroistoka i prošao preko Trpnja i brdskog masiva srušio se svom snagom na Orebić i okolna mjesta. Kako smo rekli sa jakom olujom padala je i tuča veća od oraha u prekidima puni jedan sat. Ne pamti se tako nešto na ovom području. U Gornjoj i Donjoj Vrućici sloj tuče dostizao je do pola metra visine. Šteta koja je nanesena od nevremena dosta je jaka. Uništeni su potpuno nasadi u vrtovima, a znatne štete nanesene su vinogradima i maslinjacima. (...)vali (?) vrtove i polja svojim bjelilom ostali su potpuno goli. Čak su i palme u obalskom pojasu Orebića pretrpjele štetu. Kako smo rekli od povrća nije ostalo ništa. Bilo je i razbijenih prozorskih stakala. Na mansardi hotela „Belevue“ razbijena su stakla krovnih prozora debljine od pola centimetra. Oštećeno je i nekoliko pčelinjaka, a mnoge ptice u gajevima su nastradale, pa ih se ujutro moglo na stotine naći uzduž puteva i na poljima. Nastradao je i veći broj zečeva. Ogromni olujni valovi izbacili su na orebičko pristanište velike količine algi. Sve u svemu bila je to nezapamćena oluja u ovom kraju koja je ostavila za sobom i znatne posljedice. Posebna komisija agronoma Narodnog odbora općine Korčula izašla je odmah na teren da ispita i procijeni visinu štete koju su pretrpjeli tamošnji poljoprivrednici od ove oluje.“

 

Koliko su novčanu odštetu dobili pelješki poljoprivrednici i kada im je isplaćena nakon nevremena nije mi poznato. „Priroda se ne osvećuje ljudima, ali im podnosi svoje račune.“, rekao je Charles Darwin. Prirodne katastrofe uzimaju brojne ljudske žrtve i razaraju materijalna dobra. Dolaze sve češće čovječanstvu na naplatu, to je očigledno.

Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 930
Glas Grada 929
Glas Grada 928
Glas Grada 927
Glas Grada 925
Glas Grada 924
Glas Grada 923
Glas Grada 922
Glas Grada 921
Glas Grada 920
Glas Grada 919
Glas Grada 918
Glas Grada 917
Glas Grada 916
Glas Grada 915
Glas Grada 914
Glas Grada 913
Glas Grada 912
Glas Grada 911
Glas Grada 910
Glas Grada 909
Glas Grada 908
Glas Grada 907
Glas Grada 906
Glas Grada 905
Glas Grada 904
Glas Grada 903
Glas Grada 902
Glas Grada 901
Glas Grada 900
Glas Grada 898/899
Glas Grada 897
Glas Grada 896
Glas Grada 895
Glas Grada 894
Glas Grada 893
Glas Grada 892
Glas Grada 891
Glas Grada 890
Glas Grada 889
Glas Grada 888
Glas Grada 887
Glas Grada 886
Glas Grada 885
Glas Grada 884
Glas Grada 883
Glas Grada 882
Glas Grada 881
Glas Grada 880
Glas Grada 879
Glas Grada 878
Glas Grada 877
Glas Grada 876
Glas Grada 875
Glas Grada 873/874
Glas Grada 872
Glas Grada 871
Glas Grada 870
Glas Grada 869
Glas Grada 868
Glas Grada 867
Glas Grada 866
Glas Grada 865
Glas Grada 864
Glas Grada 863
Glas Grada 862
Glas Grada 861
Glas Grada 860
Glas Grada 859
Glas Grada 858
Glas Grada 857
Glas Grada 856
Glas Grada 855
Glas Grada 854
Glas Grada 853
Glas Grada 852
Glas Grada 851
Glas Grada 850
Glas Grada 849
Glas Grada 848
Glas Grada 847
GLAS GRADA 846
Glas Grada 845
Glas Grada 844
Glas Grada 843
Glas Grada 842
Glas Grada 841
Glas Grada 840
Glas Grada 839
Glas Grada 838
Glas Grada 837
Glas Grada 836
Glas Grada 835
Glas Gada 834
Glas Gada 833
Glas Grada 832
Glas Grada 831
Glas Grada 830
Glas Grada 829
Glas Grada 828
Glas Grada 827
Glas Grada 826
Glas Grada 825
Glas Grada 824
Glas Grada 823
Glas Grada 821/822
Glas Grada 820
Glas Grada 819
Glas Grada 818
Glas Grada 817
Glas Grada 816
Glas Grada 815
Glas Grada 814
Glas Grada 813
Glas Grada 812
Glas Grada 811
Glas Grada 810
Glas Grada 809
Glas Grada 808
Glas Grada 807
Glas Grada 806
Glas Grada 805
Glas Grada 804
Glas Grada 803
Glas Grada 802
Glas Grada 801
GLAS GRADA 800
Glas Grada 799
Glas Grada 798
Glas Grada 797
Glas Grada 196
Glas Grada 795
Glas Grada 794
Glas Grada 793
Glas Grada 792
Glas Grada 791
Glas Grada 790
Glas Grada 789
Glas Grada 788
Glas Grada 787
Glas Grada 786
Glas Grada 785
Glas Grada 784
Glas Grada 783
Glas Grada 782
Glas Grada 781
Glas Grada 780
Glas Grada 779
Glas Grada 778
Glas Grada 777
Glas Grada 776
Glas Grada 775
Glas Grada 774
GLAS GRADA 773
Glas Grada 772
Glas Grada 771
Glas Grada 770
Glas Grada 769
Glas Grada 768
Glas Grada 767
Glas Grada 766
Glas Grada 765
Glas Grada 764
Glas Grada 763
GLAS GRADA 762
Glas Grada 761
Glas Grada 760
Glas Grada 759
Glas Grada 758
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed