MALI OGLASI
16.07.2020 | Damir Račić

ZANIMLJIVOSTI IZ TISKA PRVE POLOVICE XX. STOLJEĆA Hrvatsko pjevačko društvo Gundulić

Autor: Libero Portal
Foto: Ilustracija/Pixabay
Hrvatsko pjevačko društvo Gundulić
Čitatelje želim podsjetiti na veliku kulturnu svečanost koja je održana u našem gradu prije 116 godina povodom blagoslova barjaka HPD Gundulić

Program svečanosti bio je sljedeći: „U Dubrovniku na Duhove dne 22. i 23. maja 1904.: U nedjelju dne 22. maja u jutro doček gostiju. – Poslije podne: u 7 sati (navečer) obilazi glazba gradom. – U 7,30 sati glazba izvagja program pred Gundulićevim spomenikom. Rasvjeta i bacanje umjetnih vatara (vatromet). – Iza svršenog programa upućuje se povorka sa bakljama uz sudjelovanje glazbe i pjevačkog društva „Gundulić“ do stana kumice časne g.gje grofice Jele ud. Caboga i kuma časnog gosp. viteza Vlaha Bogdana. Pred stanom kumice i kuma zasvira glazba a pjevačko društvo zapjeva, odavle pak vraća se povorka glazbom.

 

 

U ponedjeljnik dne 23. maja u jutro. – U 6 sati obilazi glazba gradom svirajući na uranak. – U 7,30 sati sakupljaju se društva u prostorijama „Hrvatske radničke zadruge“ . – U 7,45 sati upućuju se društva korporativno sa barjacima i glazbom na sv. Misu. – U 8 sati svečana Misa u crkvi sv. Vlaha dubrovačkog parca, prisustvuju predstavnici raznih društava. Preko mise pjeva pjevačkog društvo „Gundulić“. – U 9 sati blagoslov barjaka pred crkvom sv. Vlaha uz propisane obrede, glazba svira a pjevačko društvo zapjeva himnu. – U 10 sati svečana povorka obilazi gradom sa glazbom, došav(ši) pred Gundulićevim spomenikom pjevačko društvo otpjeva himnu, odanle upućuje se dalje do društva „Hrvatske radničke zadruge“. – U 11 sati dijeljenje počasnih znakova desetogodišnjice pjevačima. – Poslije podne: U 1 sat banket. – U 8 sati (navečer) koncerat s predstavom u Bondinom kazalištu.

 

 

Potanji program dijeliti će se malo dana prije (svečanog blagoslova barjaka - nap. D.R.). „Crvena Hrvatska“ od 21.5.1904. g; broj 21

 

HRVATSKO PJEVAČKO DRUŠTVO „GUNDULIĆ“

 

Deset se punih godina navršilo da „Gundulić“ ustrajno i ponosno goji hrvatsku pjesmu u starome Dubrovniku, slavnoj hrvatskoj Atini. Boljelo je rodoljube da se na ovome starome ognjištu slovinske pjesme utrnu (i) nje(n) sveti plamen. Boljelo je, da pjesma koja se je tokom vijekova orila po ratnim poljanama, dizala u kraljevskim palačama, romonila uz cilik tamburice i zvrndaj gusala u skromnoj kolibi pastira i siromašnoj kučici težaka, da prestane ovdje, gdje je vila Slovinkinja još u davnim vremenima propjevala, gdje je slavni Gjivo svojom milozvučnom pjesmom pred četiri vijeka stao „dizati nadu, rušiti jad“.

 

 

I sada se kolo rodoljuba te uz dosta truda a više požrtvovanja, odlučiše da ustroje pjevačko društvo. Baš u ono vrijeme spravljalo se otkriće Gundulićeva spomenika (26. lipnja 1893.) Pa kud će bolje ovo društvo nego da se krsti imenom najslavnijeg Dubrovčanina, velikog pjesnika Gundulića! Izradiše ustav (statut), komu prvi paragraf udariše. „Pjevačko društvo će se zvati: Hrvatsko pjevačko društvo „Gundulić“. Društveni će barjak biti hrvatska trobojnica“. Ustav bi poslan na Namjesništvo u Zadar, gdje je potvrgjen odlukom 20. svibnja 1893. broj 11694/V.

 

 

Otkad je evo proteklo punih deset godina. Kako što u životu svakog pojedinca bude veselih i tužnih dana, kako što u prirodi bude lijepih i grubih vremena, tako i u životu (postojanju) svakog društva mora da bude i veselja i dreselja. I „Gundulić“ je kroz ovo deset godina proživio veselih ali i tužnih dana. Ali, Bogu hvala, i ako je „Gundulić“ mnogo pretrpio, svemu je sretno odolio, poput morskog grebena, koji bijesnim valovima uzburkanog mora ponosno odolijeva i čvrstim ih svojim prsima od sebe odbija (razbija).

 

Nu kao što je pred deset godina dubrovačke rodoljube boljelo, da se Dubrovnikom ne ori „hrvatske pjesme gromorni jek“, tako ih je kasnije boljelo, da se društvo ne može, kako bi želio (željelo), dično okitit svojim perjem ponosno razvit ne samo hrvatske pjesme poj, već i hrvatski barjak, milu hrvatsku trobojnicu. Stoga već godine 1899. počeše da vijećaju o tom, kako da se nabavi društveni barjak. Nu jedanput jedno (odlučiše), drugi put drugo (i to) prouzroči zastoj, koji se tek lanjske godine mogao da ukloni. Na 10. siječnja 1903. bje(še) na sjednici upraviteljstva istog društva odlučeno, da će se društveni barjak svakako kroz godinu 1903. nabavit i blagoslovit. O (na) stvari se počelo živo radit i već se 22. ožujka naručuje barjak, a na sjednici (od) 30. ožujka se odlučuje, da će se posveta istoga obaviti na Duhove dne 31. svibnja i 1. lipnja iste godine.

 

 

Ali na žalost, nepredvigjeni dogagjaji u posestrini Banovini, kad je ono zloglasni ban prolijevao pravednu hrvatsku krv, prouzročiše, da se moralo od nakane odustati i blagoslov za bolje dane odgoditi. To bi odlučeno na sjednici 15. svibnja 1903. Al'; eto „post nubila Foebus“ (iza oblaka ili kiše dolazi Feb tj. sunce) dočekasmo evo ovaj veliki dan kad će se „Gundulić“ ponosno okitit svojim časnim barjakom.

 

 

Društvo danas lijepo napreduje, hvala (zahvaljujući) zauzimanju g. učitelja i požrtvovnosti gg. članova, a nade je, da će unaprijed sve to bolje, jer opojeno domoljubnim čuvstvom hrvatske pjesme, o kojoj neumrli Šenoa pjeva:“

 

 

„Davor braćo s duše pune

K zvijezdam nek se pjesma vine

Kada klikče, plače, dune

Kao vjetar sred pučine

Svako doba, svaki čas

Sve do groba diži glas

Pjevaj oj, brate moj!

Nek se čuje grla bratska

Živjela Hrvatska!“

 

 

U citiranom novinskim izvješću spominje se pojam barjak. O tom pojmu sljedi objašnjenje. Naime, je li to službeni naziv u hrvatskom jeziku? Izraz barjak zapravo potiče iz perzijskog jezika „baryaq“ dok je to u turskom „baryak“. Drži se da je „barjak“ baštinjen (preuzet) iz turskog jezika. Postoje i suprotna tumačenja navodeći prastare hrvatske toponime. („Marjane, Marjane, ča barjak ne viješ...“ Vjerojatno se još „lome koplja“ među jezikoslovcima i rasprava još nije završena. – kom. D.R.). Stijeg je širi pojam od zastave (barjaka). Stijeg je zapravo motka (koplje, jarbol) na kojem se nalazi pričvršćena zastava. Stoga nije pravilno ili ispravno stijegom nazvati samo koplje ili samo zastavu. Stijeg je sve to zajedno. Nije moguće da se vijori hrvatski stijeg na vjetru, jer je to naprosto nemoguće, već da se vijori hrvatska zastava ili barjak na vjetru. U danima žalosti zastava se spušta na pola koplja, jer stijeg (koplje) nije moguće nikamo spustiti. Moguće je zastavu spustiti na pola stijega ili koplja, a to pokazuje da stijeg i zastava nisu istoznačnice.

 

 

Pojedine pokrajine, gradovi, vojne jedinice, organizacije, društva, ustanove i sl. mogu imati svoje zastave (barjake). Zastava je najčešće komad pravokutnog platna, jednobojne ili višebojne tkanine s prigodnim grbom, odgovarajućim ukrasnim znakovljem ili svecem zaštitnikom. Zastave su nastale u srednjem vijeku, najprije u Danskoj u XIII. stoljeću. Tada vojnici nisu imali posebne jednoobrazne vojne odore. U bojnom kaosu nije bilo lako prepoznati svoje vojnike od neprijateljskih ili svoje zapovijedno mjesto. Tada su se vojnici počeli skupljati oko svojih zastava, a one su im pokazivale i smjer kretanja vojske. Bilo bi interesantno predstaviti sve ustanove, društva, organizacije i sl. u Dubrovniku koji imaju svoje zastave (barjake).

Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 801
GLAS GRADA 800
Glas Grada 799
Glas Grada 798
Glas Grada 797
Glas Grada 196
Glas Grada 795
Glas Grada 794
Glas Grada 793
Glas Grada 792
Glas Grada 791
Glas Grada 790
Glas Grada 789
Glas Grada 788
Glas Grada 787
Glas Grada 786
Glas Grada 785
Glas Grada 784
Glas Grada 783
Glas Grada 782
Glas Grada 781
Glas Grada 780
Glas Grada 779
Glas Grada 778
Glas Grada 777
Glas Grada 776
Glas Grada 775
Glas Grada 774
GLAS GRADA 773
Glas Grada 772
Glas Grada 771
Glas Grada 770
Glas Grada 769
Glas Grada 768
Glas Grada 767
Glas Grada 766
Glas Grada 765
Glas Grada 764
Glas Grada 763
GLAS GRADA 762
Glas Grada 761
Glas Grada 760
Glas Grada 759
Glas Grada 758
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed