Izvanredne vijesti
MALI OGLASI
06.02.2021 | Damir Račić

ZANIMLJIVOSTI IZ TISKA Politikantstvo i inati uoči Feste sv. Vlaha

Autor: Libero Portal
Foto: Željko Tutnjević/Ilustracija
Politikantstvo i inati uoči Feste sv. Vlaha
"Sitni politički interesi" bili su i ranije nazočni u "skladnom" gradu i među "gosparima"

Pretpostavljam da čitatelji „GG“ smatraju da su svepripreme oko svečanosti sv. Vlaha, u razdoblju prve polovine XX. stoljeća (1901-1941) bile vrhunac zajedništva, suradnje i sloge u svezi organizacije Feste sv. Vlaha i izbora festanjula. Najčešće je tako bilo, ali bilo je i izuzetaka. Stranački interesi(politikanstvo kako bi se danas reklo), inat, novčana naknada za sudjelovanje, u nekim slučajevima postali su glavni uzroci napetih međustranačkih i/ili međuljudskih odnosa. Jedan od takvih događaja izbio je vidjelo uoči Feste sv. Vlaha 1928. godine. Sve je to bacilo ružnu sliku na svečanost koja se je očekivala početkom veljače. „Bacanje klipova pod noge“,razne glasine (koje se općenito brzo šire), podmetanja nisumogle proći nezapaženo. O nemilim događajima dubrovačku javnost izvještavao je lokalni tisak. Kako će događaj (skandal, afera i sl.) biti predstavljen zavisilo je o „stranačkoj boji“ lokalne tiskovine. (Nikad nisam želio čitati u DAD-a, i citirati novinska izvješća iz tjednika „Dubrovnik“ čije je uredništvo tiskalo neistine, jer je – blago rečeno – obmanjivalo dubrovačku javnost.) Sljede dva izvješća u svezi nesudjelovanje glazbi.  

„Hrvatska riječ“ od 14.2.1926. g; br. 6.

IZJAVA FESTANJULA

Na upit mjesnih novina zašto vojna muzika nije koncetrirala za vrijeme svečanosti sv. Vlaha, čast nam je odgovoriti da je tome uzrok što je g. kapelnik vojne muzike tražio za sebe posebni honorar za svaki koncerat. Obzirom na to da su do sada svi kapelnici vojne muzike besplatno ravnali koncertima na dane svečanosti, kao i s razloga, što nam je traženi honorar činio previsokim, to nijesmo mogli pristati na zahtjev g. kapelnika, zbog čega je otpao koncerat na oba dana.                                                        

 

Festanjuli: I. Gracić i M. Gjaja  

„Dubrovački list“ od 1.2.1928. g; broj 3.

SOKOLSKA MUZIKA I SVEČANOST SV. VLAHA

Od uprave Sokolskog društva u Dubrovniku, primamo sljedeće (saopćenje): „Sokolska je muzika od svog osnutka uvijek sudjelovala (u) svim svečanostima sv. Vlaha. Žali, što su joj ove godine gg. festanjuli Dr. Mato Šimunković i Nikša Gračić sudjelovanje onemogućili.

Na poziv gg. festanjula Sokolsko je društvo na svojoj odborskoj sjednici od 19. januara o. g. zaključilo, da muzika sudjeluje svečanostima, uz jednake honorare (kao) svim muzikama, kako su gg. festanjuli obećali. Kada smo zato zatražili pismenu garanciju, na naše veliko iznenagjenje, izjaviše nam, da će jedna muzika biti favorizirana brojem koncerata a prema tome i honorarom. Mi na to nijesmo mogli pristati s razloga, što smo (se) uvjerili da je ova novotarija jedna smicalica, uz ostale druge, samo da nam se onemogući sudjelovanje, tim više, što smo nudili muziku i besplatno, ako i druge na to pristanu. I to nam je bilo odbijeno.

Iz svega proizilazi, da mi teška srca kao nacionalno i kulturno društvo moramo ostati pasivni, pri svojoj velikoj tradicionalnoj svečanosti. Naša krivnja nije što gg. festanjuli nemaju ni smisla ni razumjevanja za ovu najveću i najzdraviju organizaciju u državi i Slavenstvu. Radi obavještenja javnosti, dužnost nam je bila da ovo priopćimo.

Za upravni odbor Sokolskog društva u Dubrovniku

 

Starosta: Niko Šutić                                                                             Tajnik: Branko Hoppe

Povremeno su građani reagirali na neprimjerene iizvanredne lokalne događaje i negativne pojave, pa je u sljedećm broju uredništvo objavilo pismo „starog Dubrovčanina“ u svezi nesudjelovanja Sokolske glazbe na svečanosti sv. Vlaha 1928. godine.

„Dubrovački list“ od 6.2.1928. g; broj 4.

PROSLAVA SVETOG VLAHA

Pogodovana neobično lijepim vremenom i ove je godine proslava svetog Vlaha izvršena po starim običajima uz osobito veliko učešće (žitelja iz) okolnih sela. Ove godine minonosac „Kobac“ prvi je sa topovskim hicem s mora objavio početak(!) svečanosti i pozdravio barjaktare sa sela (Nije bio rijedak slučaj da su ratni brodovi Kraljevske ratne mornarice sudjelovali u svečanosti sv. Vlaha. – nap. D.R.) Skoro po svim našim društvima održane su vrlo uspjele i animirane zabave.

Pohod crkvenih bratstva crkvi sv. Vlaha na Gorici, obavljen je po starim običajima uz veliko učešće gragjana. Sinoć je u društvu „Bošković“ održana „dubrovačka večera“ kojoj je prisustvovalo okolo 100 naših gragjana.

(U istom broju objavljeno, a nadopunjuje tekst iz broja 3. – nap. D.R.)

Naročitu težinu osude skandala komentirali su obični građani u svojim pismima upućenim uredništvu. „Mali“ ljudi bili su zgroženi postupcima pojedinih političara koji bacaju veliku ljagu na svečanost sv. Vlaha, jer su raspirivali nezadovoljstvo u narodu. (Pohlepnika je uvijek bilo i bit će ih,radi ostvarivanja osobnih interesa – kom. D.R.)

INCIDENTI NA SV. VLAHA 

Primamo ovaj dopis od vrlo uglednog gragjanina: Naša tradicionalna svečanost sv. Vlaha bila je ove godine unekoliko pomućena nekim incidentima, koje je na vrijeme i energično trebalo spriječiti. Po srijedi je za Dubrovnik fatalna politika muzika, koja je i prije(!) mnogo zla učinila. Ali, ako nijedan dan, a to bar na sv. Vlaha trebalo bi da vlada snošljivost, o kojoj i festanjuli onako lijepo govore u svome proglasu. Mi znamo, da su n. pr. pred 25 godina, kada je bijesnila  bratoubilačka borba (posredstvom lokalnih tiskovina – nap. D.R.) Srba i Hrvata, pri svečanosti sudjelovale i srpska i hrvatska muzika (iako je općina bila u hrvatskim rukama), pa da su obadvije (obje) primile jednaku nagradu za svoje sviranje. Trebalo je i sada tako postupiti: ili platiti svakome jednako ili tražiti da se besplatno svira, kako je to sokolska muzika bila i ponudila. Gg. festanjuli trebali su da u početku pokažu malo više energije (mudrosti), pa tada se nebi bilo dogodilo da je sokolska muzika uopće izostala iz svečanosti, a da je megju onim drugim dvjema došlo do natezanja, koja su osobito megju seljaštvom iz okolice izazvala pomutnju i zabunu i to u času kad je to njima bilo nemoguće objašnjavati. Usljed svega ovoga nije bilo one harmonije, koja bi barem na dan sv. Vlaha imala da vlada. Za najtežu je pak osudu, ukoliko se u ovoj prigodi, kada svi hoćemo da iskažemo svoju ljubav prema ovom gradu (Parcu!), sa bilo koje strane ubacuju prijetnje o festi u – Župi (!), ili ako se izazivlje rivalitet i uopće traži načina da se posluži bilo kakovom političkom ili (još gore) osobnom interesu.                                        Stari Dubrovčanin  

Slijedi još jedan primjer koji je zasjenio Festu sv. Vlaha.Je li tome bio previsok trošak festanjula iz budžeta općine ili nešto drugo, ne može se sa sigurnošću utvrditi.                                                   

„Prava Crvena Hrvatska“ od 2.2.1907. g; br. 99

FESTANJULI 

Eto ove godine doživljavamo i još jedno utamanjenje (neodržavanje) starinskog dubrovačkog običaja: ukinućem festanjula (priregjivača svečanosti) o sv. Vlahu. Očito je (jasno je) svakome, da je i ova općina ukinula iz poznatog inata. Valjda hoće općina tim(e) da neupućenim dokaže, ko da su tobož festanjuli bacali utaman hiljade, a to nije istina, jer prošle godine festanjuli nijesu iz svoje inicijative bacili utaman (uzalud, nizašto) ono osam hiljada kruna, već je to inicijativa naših patres patriae (otaca domovine – op. D.R.), koji mute i oblače na našoj nesretnoj općini. S toga bi bila slična isprika općine neumjesna i smiješna. Festanjuli su se dakle mogli imenovati, ko što se je od starina (davnina) činilo, ili im ograničiti svotu za svečanost. Ako je gg. Ninu Degiulli(u), Luku Bogdanu i Matu Kesoviji bilo do toga, da mogu ona dva dana šetati u patentama (s ispravama), tad je druga stvar, ali ipak oni nijesu omladinci, koje se je do sada biralo. Što li još nećemo doživjeti!?! 

Bilo je još „nesporazuma“ koji su uzburkali dubrovačku javnost uoči svečanosti sv. Vlaha. To nam pokazuje da je među ondašnjim „gosparima“ bilo previranja, intriga, zavistikada su bili u pitanju „sitni politički interesi“, vlastita promoviranja, honorar i zloupotrebe s pozicije položaja imoći. Iz navedenog, može se zaključiti da je svjetovna vlast povremeno doprinosila skandalima uoči Feste sv. Vlaha. 

 

Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 840
Glas Grada 839
Glas Grada 838
Glas Grada 837
Glas Grada 836
Glas Grada 835
Glas Gada 834
Glas Gada 833
Glas Grada 832
Glas Grada 831
Glas Grada 830
Glas Grada 829
Glas Grada 828
Glas Grada 827
Glas Grada 826
Glas Grada 825
Glas Grada 824
Glas Grada 823
Glas Grada 821/822
Glas Grada 820
Glas Grada 819
Glas Grada 818
Glas Grada 817
Glas Grada 816
Glas Grada 815
Glas Grada 814
Glas Grada 813
Glas Grada 812
Glas Grada 811
Glas Grada 810
Glas Grada 809
Glas Grada 808
Glas Grada 807
Glas Grada 806
Glas Grada 805
Glas Grada 804
Glas Grada 803
Glas Grada 802
Glas Grada 801
GLAS GRADA 800
Glas Grada 799
Glas Grada 798
Glas Grada 797
Glas Grada 196
Glas Grada 795
Glas Grada 794
Glas Grada 793
Glas Grada 792
Glas Grada 791
Glas Grada 790
Glas Grada 789
Glas Grada 788
Glas Grada 787
Glas Grada 786
Glas Grada 785
Glas Grada 784
Glas Grada 783
Glas Grada 782
Glas Grada 781
Glas Grada 780
Glas Grada 779
Glas Grada 778
Glas Grada 777
Glas Grada 776
Glas Grada 775
Glas Grada 774
GLAS GRADA 773
Glas Grada 772
Glas Grada 771
Glas Grada 770
Glas Grada 769
Glas Grada 768
Glas Grada 767
Glas Grada 766
Glas Grada 765
Glas Grada 764
Glas Grada 763
GLAS GRADA 762
Glas Grada 761
Glas Grada 760
Glas Grada 759
Glas Grada 758
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed