Izvanredne vijesti
MALI OGLASI
21.03.2021 | Damir Račić

ZANIMLJIVOSTI IZ TISKA Nerealizirana izgradnja berze rada arh F. Kaliterne

Autor: Libero Portal
Foto: Glas Grada
Nerealizirana izgradnja berze rada arh F. Kaliterne
"Gradnja Berze rada bila je na dnevnom redu prije nekoliko mjeseci. Tada se je bez dubljeg promišljanja donijela odluka, da se Berzi rada ustupi besplatno općinsko zemljište na dnu Gruškog polja"

Uzimajući u obzir samo razdoblje od početka 30-ih godina XX. stoljeća pa do početka II. svjetskog rata i sve građevinske planove za koje su postojale želje da se realiziraju, naš bi grad danas drukčije izgledao. O nekim građevinskim zamislima već sam ranije pisao u „GG“. Evo još jednog projekta koji se je trebao izgraditi u Gružu ali je viša sila onemogućila ostvarenje. O prvobitnom mjestu izgradnje, a to je bilo Gruško polje, uredništvo nije imalo povoljno mišljenje.

„Dubrava“ od 25.5.1940. g; br. 98.

PRED IZGRADNJOM BERZE RADA

Gradnja Berze rada bila je na dnevnom redu prije nekoliko mjeseci. Tada se je bez dubljeg promišljanja donijela odluka, da se Berzi rada ustupi besplatno općinsko zemljište na dnu Gruškog polja. To se je mjesto – ne znamo iz kojeg razloga – smatralo najpodesnije.

Kao i uvijek, tako ćemo i ovom prigodom naše stanovište iznijeti otvoreno, bez uvijanja, oduzimajući mogućnost kafanskim besposličarima da po običaju kroz redke (između redova – op. D.R.) traže ono, što nijesmo mislili, niti htjeli reći. Pozdravljamo inicijativu i smatramo da Dubrovnik, odnosno naši radnici imaju pravo na jednu ovakovu zgradu. Ali sama ta konstatacija ne dozvoljava nam da zatvorimo oči i da se prepustimo rješenju, koje je u prvi čas izgledalo najlakše. Prije odluke o izboru mjesta treba biti na čistu sa mnogim momentima. Da li će zgrada na ovom mjestu sa uspjehom udovoljiti svim zahtjevima, koji se na nju postavljaju? Zgrada Berze rada obuhvaća ne samo kancelariju, nego i konačište (!), odnosno odmaralište zainteresiranih. Može li ona toj svrsi udovoljiti na najprometnijem mjestu, zapravo na mjestu koje je najveće križalište puteva u Dubrovniku i gdje je promet i danju i noću, naročito u ljetnim mjesecima vrlo živ. Zgradu Berze rada prema suvremenim shvaćanjima ne bi trebalo graditi na ovom mjestu i zbog toga što ovdje nema prostrane mogućnosti za veći okolni vrt, koji je samoj zgradi neophodno potrebit (!?). Protiv gradnje na ovom mjestu možda još uvjerljivije govore i drugi saobraćajni razlozi, ali mi se sada na njih ne osvrćemo. Zgrada se gradi radi radnika. Osim isplaćivanja potpora bezaposlenim ima još i drugih socijalno korisnih funkcija, o kojima se kod izbora mjesta mora voditi računa.

Mnogi će kazati da je uzet u obzir samo teren, koji je vlasnost Općine. To je istina, ali samo zbog toga ne smije se investirati milijunske kapitale na nepogodnom mjestu jer to znači dovoditi u pitanje efekt cijele zamisli. Ako Općina nema drugog terena, ima načina da se nađe drugo, bolje rješenje. I za samu Berzu rada korisnije bi bilo odreći se zahtjeva za besplatni teren, nego podizati zgradu na mjestu koji ne odgovara svrsi.

Dakle, promislite, prije nego donesete konačnu odluku. U Dubrovniku se je pod bivšim općinskim režimima radilo na građevnom polju površno, ne vodeći računa o općim interesima. Pred nama su mnogobrojni kameni svjedoci rđavog reda (rada?), grijesi koji će se teško osvetiti sadašnjem i budućem Dubrovniku. Učinjeno se više ne može popraviti. U tome je baš fatalnost cijele stvari. Nemojmo ići stazom, koja će nas dovesti do novih teških pogrešaka. (Ovaj tekst u potpunosti može odgovarati današnjem vremenu! – kom. D.R.)

Nakon nepune godine dana u lokalnoj tiskovini objavljuje se novo ali kraće novinsko izvješće u svezi izgradnje Berze rada. Radi se o drugomlokalitetu, tj. na mjestu današnje tržnice u Gružu. Ispred trokatne zgrade (Berze rada) trebao je biti trg na kojem bi bila smještena tržnica. Donosim crteže zgrade Berze rada objavljenim u „N.S.“ od 20.11.1940. br. 47. i „N.S.“ od 23.12.1940. br. 50-52. Može se zaključiti da izgled tražnicesvojim ovalnim oblikom zahvaća znatno veći prostor nego što je danas, ne uzimajući u obzir ribarnicu. Razlog tome je što u to vrijeme bilo više neiskorištenog zemljišta u vlasništvu privatnika i/ili Općine.   

„Dubrava“ od 15.2.1941. g; br. 114.

PRED GRADNJOM ZGRADE ZA BERZU RADA

U petak poslije podne održano je naličje (uviđaj) na terenu, gdje se ima podizati nova zgrada za ekspozituru Javne berze rada. Kako je poznato, Općina je ovaj teren kupila od g. Toma Kostopeča, pak ga je ustupila besplatno Berzi za gradnju zgrade. U zgradi će pored prostorija Berze rada biti i konačište za muške i ženske. Radovi će imati uskoro da započnu po nacrtu ing. g. Fabjana Kaliterne iz Splita.

Zgrada je trebala imati i humanitarnu namjenu i to kao konačište za beskućnike. Možda je dio soba bio namjenjen za radnike koji bi došli raditi na nekom javnom radu na području Dubrovnika, ali to je, mišljenja sam, malo vjerojatno.

 

Iako rat u Europi traje već izvjesno vrijeme, može se pretpostaviti da to ne zabrinjava lokalnu vlast, mada su se vršile vježbe zbog mogućh zračnih napada i uzbunjivalo stanovništvo već tijekom 1940. godine. Nisu prošla ni dva mjeseca a ratni požar zahvatio je i Kraljevinu Jugoslaviju.Naravno, od izgradnje zgrade Berze rada odustalo se je.

U novinskom izvješću „Dubrave“ spominje se arhitekt Fabjan Kaliterna (1886-1952). On je jedan od osnivača Hajduka, (i brat nogometaša i trenera Luke Kaliterne). U Split 1911. donio je iz Praga gdje je studirao, prvu nogometnu loptu. (Za navijače Hajduka evo jedne povijesne zanimljivosti. Početkom 1931. g. Hajduk je bio na četveromjesečnoj južnoameričkoj turneji, a vođa puta bio je ing. arh. Fabjan Kaliterna. U sastavu Hajduka bila su i 3 zagrebačka i 1 beogradski nogometaš.) Fabjan Kaliterna također je bio jedan od osnivača splitskog športa. Osnovao je vaterpolo klub „Jadran“ i veslački klub „Gusar“, a djelovao je i u drugim športovima. Projektirao je više od 300 zgrada u Splitu. Ulogu Fabjana Kaliterne u seriji „Velo misto“ igrao je Mustafa Nadarević kao inženjer Duje.

Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 840
Glas Grada 839
Glas Grada 838
Glas Grada 837
Glas Grada 836
Glas Grada 835
Glas Gada 834
Glas Gada 833
Glas Grada 832
Glas Grada 831
Glas Grada 830
Glas Grada 829
Glas Grada 828
Glas Grada 827
Glas Grada 826
Glas Grada 825
Glas Grada 824
Glas Grada 823
Glas Grada 821/822
Glas Grada 820
Glas Grada 819
Glas Grada 818
Glas Grada 817
Glas Grada 816
Glas Grada 815
Glas Grada 814
Glas Grada 813
Glas Grada 812
Glas Grada 811
Glas Grada 810
Glas Grada 809
Glas Grada 808
Glas Grada 807
Glas Grada 806
Glas Grada 805
Glas Grada 804
Glas Grada 803
Glas Grada 802
Glas Grada 801
GLAS GRADA 800
Glas Grada 799
Glas Grada 798
Glas Grada 797
Glas Grada 196
Glas Grada 795
Glas Grada 794
Glas Grada 793
Glas Grada 792
Glas Grada 791
Glas Grada 790
Glas Grada 789
Glas Grada 788
Glas Grada 787
Glas Grada 786
Glas Grada 785
Glas Grada 784
Glas Grada 783
Glas Grada 782
Glas Grada 781
Glas Grada 780
Glas Grada 779
Glas Grada 778
Glas Grada 777
Glas Grada 776
Glas Grada 775
Glas Grada 774
GLAS GRADA 773
Glas Grada 772
Glas Grada 771
Glas Grada 770
Glas Grada 769
Glas Grada 768
Glas Grada 767
Glas Grada 766
Glas Grada 765
Glas Grada 764
Glas Grada 763
GLAS GRADA 762
Glas Grada 761
Glas Grada 760
Glas Grada 759
Glas Grada 758
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed