MALI OGLASI
16.10.2022 | Damir Račić

ZANIMLJIVOSTI IZ TISKA Najkontraverznija osoba svjetske književnosti

Autor: Libero Portal
Foto: Glas Grada
Najkontraverznija osoba svjetske književnosti
Prije dvije godine navršilo se je 120 godina od smrti vjerojatno jednog od najkontraverznijih osoba svjetske književnosti

Radi se o irskom pjesniku, dramatičaru, prozaiku, briljantnom govorniku Oscaru Fingal O'Flahertie Willis Wildeu (1854-1900), koji je poznatiji po skraćenom imenu Oscar Wilde. Rodio se je u Dublinu, u uglednoj i bogatoj obitelji.

 

Porijeklom Irac, oksfordski đak, načinom života kozmopolit (kozmopolitizam: ideja prema kojoj ljudi uspostavljaju međusobne odnose bez obzira na međusobne razlike, zagovaranje zajedništva, sloge ljudi i naroda – nap. D.R.). Uvijek brižljivo i pedantno dotjeran po najnovijoj modi, s cvijetom u zapučku i štapom za hodanje. („Dandy“ tip muškarca: onaj tko poklanja veliku pozornost svom odijevanju i/ili izgledu – nap. D.R.) Osim što je bio ekstravagantno ekcentričan u odijevanju, također se je isticao svojim ponašanjem i ophođenjem u neformalnim druženjima na javnim mjestima. Živio je za umjetnost i čitav, nažalost, kratki život bio mu je umjetnost. Prkosio je krutim pravilima ponašanja viktorijanskog doba (doba engleske kraljice Viktorije, 1819-1901, vladala od 1837). Zbog svoga ugleda i popularnosti (najveću slavu doživio je s romanom „Slika Doriana Greya“) smatrao je nemogućim da ga osude zbog njegovih javnih ispada u javnosti i homoseksualnih sklonosti. Međutim, to mu se ipak dogodilo, te je 1895. g. osuđen na zatvorsku kaznu u trajanju od dvije godine. Nakon neprestanog kretanja u bogatim londonskim krugovima, u zatvoru se suočio s grubom stvarnošću. Nečovječni uvjeti života za njega nisu bili najveća strahota, već nemogućnost govorništva (bio je erudit enciklopedijskog znanja) i pisanja. 

 

Dobivao je samo jedan komad papira koji bi mu oduzeli kad bi ga ispisao i tek mu onda dali novi list. Nakon odsluženja kazne, odbačen i prezren od engleske javnosti, preselio se u Pariz, gdje je ubrzo umro (30.11.1900.) u 46 godini života.

 

George Bernard Shaw, Wildeov suvremenik, izjavio je sljedeće: „Oscar Wilde neusporediov je najbolji govornik svog vremena, a možda i svih vremena.“ Nažalost, njegovi sjajni govori trajno su izgubljeni. Teško je zamisliti kakve su bile popratne primjedbe, komentari ili izjave neslaganja s društvenim pojavama njegova vremena – op. D.R. Iz njegove zbirke aforizama „Zločeste misli“ – nakladnik „Šareni dućan“, Koprivnica, 2000 g. po svom izboru navesti ću njegove misli o pojedinim temama, za koje smatram da se mogu prepoznati i primjeniti za naše vrijeme i hrvatsku stvarnost.

 

Savjeti za početak:

 

„Budući da je teško početi ni od čega, treba odmah uzeti – sve!“

„Ne kupuj stvari koje ne trebaš – makar ti se i sviđale!“ (Koliko prosjećna žena u Hrvatskoj ima pari cipela? – op. D.R.)

 

O razmišljanju i mišljenju:

 

„Čovjek koji ne misli svojom glavom, ne misli uopće. Užasno je sebično misliti da bi svi ljudi trebalo misliti – isto.“

„I dok je razmišljanje u starim civilizacijama smatrano jednim od najčasnijih zanimanja, danas je to smrtni grijeh zbog kojeg čovjek može završiti i u zatvoru.“

 

O razgovaranju i ogovaranju:

„Užasno je kako ljudi jedni drugima iza leđa govore stvari koje su potpuno – istinite.“

„Neki ljudi nisu za konverzaciju. Ne mislim reći da ne žele govoriti – jer govore cijelo vrijeme – ali ništa ne kažu.“

„Sve što ste danas izgovorili čini se pretjeranim i nemoralnim. Baš vas je bilo zanimljivo slušati.“

„Mnogo ljudi zna dobro glumiti, ali malo ih zna dobro govoriti. To samo dokazuje da je konverzacija teža od glume.“

„Civilizirano društvo nije spremno povjerovati pričama koje štete ugledu bogatih i slavnih.“

 

O politici:

„Državu trebaju voditi vizionari – ljudi koji vide dalje od trenutka i misle na budućnost. Ovako vode nas gomilom vođeni ljudi koji pokušavaju biti vođe.“

„Krizu se često pokušava odgoditi dijeljenjem pomoći i milostinje umjesto da je se riješi znanjem. Kad jednom kriza ipak nastupi, zbog siromaštva će se teško riješiti i znanjem.“

„Ne volim riječ reforma – to obično znači ostaviti stvari onakvima kakve jesu.“

„Kad vlast pokuša diktirati umjetnicima (i javnim medijima – op. D.R.) što i kako trebaju raditi, umjetnik (javni medij) se preobrazi u stereotip ili degenerira u bezvrijednu i sramotnu vrstu zanatstva ili pak potpuno nestane.“

„Vlast degradira – kako onoga tko je provodi, tako i one nad kojima se provodi.“

 

O povijesti:

„Memoare najčešće pišu ljudi koje je pamćenje davno izdalo ili u životu nisu učinili ništa vrijedno – pamćenja.“

„Čovjek koji se previše obazire na vlastitu prošlost, ne zaslužuje – budućnost.“

 

O ljudima:

„Ljudi su neutaživo znatiželjni. Žele saznati baš sve (o drugima – op. D.R.) osim onoga što vrijedi znati.“

„Ljudi rijetko razumiju druge, a sebe – nikad.“

„Očekivati zahvalnost od nezahvalnika isto je kao i očekivati oživljavanje mrtvaca plakanjem.“

 

O prijateljstvu:

„Svatko se može rastužiti zbog prijateljeva neuspjeha, ali samo se pravi prijatelj može razveseliti zbog njegovog uspjeha.“

„Čemu prijatelji ako im ne možete reći sve u lice?“

 

O životu:

„Većina ljudi ne upravlja svojim životom. Vrlo su rijetki ljudi koji stvarno žive. Većina ih tek vegetira.“

„Nesreću koja dolazi izvana i nastaje pukom slučajnošću čovjek još i može podnijeti, ali trpjeti zbog vlastitih pogrešaka. to je najteža životna bol.“

„Sebičnost nije kad živiš kako želiš, već kad od drugih zahtijevaš da žive na tvoj način.“

„Vulgarnost i glupost dvije su vrlo rasprostranjene pojave u današnjem životu. Prirodno je da zbog toga žalimo, ali tu se ništa ne može učiniti.“

 

O braku:

„Sjajna je stvar kad upoznaš ženu koja te razumije, ali je iznimno i opasna – jer to obično sluti na brak!“

„Opasno je u javnosti poklanjati pažnju vlastitoj ženi. Ljudi onda obično misle misle da je tučete kad ste sami kod kuće.“

„Za razliku od poligamije, mnogo je romantičnije oženiti jednu, a voljeti mnoge.“

„Kad žena ulovi muža u preljubu, ili postane jako neuredna, ili jako dotjerana. Za razliku od neurednosti, za dotjeranost je također zaslužan muž – ali ne njezin.“

„Tajne koje se mogu saznati od tuđih žena, znaju biti prijeko potrebne u ova današnja vremena. To vam može potvrditi svaki iskusniji muškarac.“

 

O grijehu:

„Nema većeg grijeha od – gluposti.“

„Svakoga treba uzeti kao da je zao – dok se ne dokaže suprotno.“

„Samo je jedno gore od nepravde – pravda bez adekvatne kazne. Bez prave kazne – pravda postaje krivda.“

 

O vjeri:

„Propovijed je slabašan tanjur ako iz njega nemaš što jesti.“

 

O moralu:

„Svakog iole pametnijeg ili drukčijeg odmah olajavaju sa svih strana. Najgori su licemjeri koji nastupaju kao moralni stupovi društva.“

„Ne može se zakonom natjerati ljude da budu dobri – to dolazi samo po sebi.“

 

O ponašanju:

„Dužnost je ono što se očekuje od drugih, a ne od nas samih.“

„Igranje vatrom (politikom – op. D.R.) zna biti vrlo korisno, ali treba pripaziti da se ne opečeš. Opeku se jedino oni koji ne znaju pravila igre.“

„Uvijek je lakše uništiti nego stvoriti. Ali kad se uništava vulgarnost i glupost, za to treba ne samo hrabrosti, nego i drskosti.“

„Zabadanje nosa u tuđe stvari, jedna je od najpostojanijih karakternih osobina ljudi.“

 

O izgledu i odijevanju:

„Neki ne posjeduju ništa, a izgledaju kao da imaju sve. Što više čovjek može poželjeti?“

„Biti moderno odjeven danas je puno važnije nego, recimo, biti iskren.“

„Nečija maska nam ponekad govori više od njegova izraza lica.“

 

O bogatstvu i siromaštvu:

„Nemoguće je problem siromaštva rješavati zabavljanjem siromašnih.“

 

O pušenju:

„Jedina korist od naših diplomata jest u tome što prijatelje opskrbljuju najfinijim cigarama.“

 

O hrani i piću:

„Čovjek koji se upusti u konzumiranje veće količine alkohola ubrzo može osjetiti sve dobre strane – trovanja (alkoholom).“

 

O školi i obrazovanju:

„Neki su toliko osjednuti obrazovanjem i odgojem drugih da nemaju vremena ni za vlastito obrazovanje.“

 

O poslu i radu:

„Ako dobro poznajete zakone, onda možete raditi što god želite i kad god to poželite.“

„Svaki dobar odvjetnik koji dobro poznaje zakone može ih kršiti kad god poželi. Tko zna zakone, zna i posao.“

 

O novinarstvu i novinama:

„Nekad su ljudi imali pljuvačnice – danas imaju tisak!“

„Kad su ljudi spoznali važnost i moć novina, od novinara su napravili svoje dobro plaćene sluge.“

 

O sebi:

„Po dolasku u Ameriku, u carinski sam obrazac upisao podatke: profesija – genij, bolesti – talentiranost.

„Iako se bliži kraj stoljeća, mislim da neću doživjeti sljedeće. Kad bi se to ipak dogodilo, bilo bi to više nego Engleska može podnijeti.“

„Žalosno je da pola čovječanstva ne vjeruje u Boga, a druga polovica ne vjeruje u mene.“

 

U zbirci se nalaze njegove misli i o drugim temama, ali je najviše izjava posvetio ženama što nije nimalo iznenađujuće, jer je upoznao one sa dna kao i one iz visokog društva.

„Žene treba voljeti, a ne pokušavati razumjeti.“

„Žena je sasvim zadovoljna svojim izgledom tek onda kad uspije izgledati barem deset godina mlađa od vlastite kćeri.“

„Za ženu je privlačno biti u trideset petoj. Londonsko je visoko društvo prepuno žena

koje su odlučile zauvijek ostati u trideset petoj.“

„Žene su pouzdanije od muškaraca jer ne pamte važne stvari.“

 

„I dok nemoralne žene koje žive u neimaštini proglašavaju kurvama, istovremeno za bogate nemoralne žene kažu da su – moderne.“

„Radije bih otkrio kakvu pristalu djevojku nego cijelu Ameriku.“

„Obožavam žene s burnom prošlošću. S njima je uvijek vraški zabavno razgovarati.“

„Mudro zborite, draga gospođice, a to što pritom izgledate tako privlačno još je važnije od izgovorenog.“

 

U zbirci ima dosta njegovih ironičnih i zajedljivih misli posvećeni Englezima i Engleskoj. On ističe: „Ja nisam Englez. Ja sam Irac – a to je nešto posve drugo.“

„Stogodišnjica smrti (2000. god.) slavnog pisca bila je obilježena istovremeno u Parizu, Londonu i Dublinu. Veleposlanici Irske i Velike Britanije digli su u Parizu čaše sa skupocjenim šampanjcem u čast genija, a katolički svećenik održao je dirljiv govor o nekad izgubljenom sinu koji je ponovno nađen. U Londonu je lord Douglas, unuk Wildeovog najpoznatijeg ljubavnika Bouiza svirao polku na klaviru za predsjednicu Irske Mary McAlis. Irska je predsjednica svečano otvorila londonsku izložbu o Oscaru Wildeu u Britanskoj biblioteci. (Troškove je snosio proizvođač šampanjca!) U Dublinu je komemoracija prošla najskromnije – okupljanjem nekoliko desetina njegovih poklonika ispred Wildeove rodne kuće. Interesantno je da su u Dublinu i Londonu tek nedavno podigli spomenik Oscaru Wildeu. U Londonu je spomenik 1998. g. ponosno otkrio britanski tajnik za kulturu Chirs Smith, inače otvoreni homoseksualac. On je zahvalio što je dao svoj život da bi danas saživjelo društvo koje tolerira različitosti. Na spomeniku su uklesane Wildeove riječi: „Svi smo u provaliji, samo neki gledaju u pravcu zvijezda.“

 

U Dublinu se nalazi Wildeov spomenik poznat po skupocjenom metalu od kojeg je izrađen njegov kaput.“ (Znači li da je sam spomenik izrađen uobičajno od bronce, a kaput kojim je ogrnut od neke plemenitije kovine? – kom. D.R.)

 

Spomenik ili spomen ploča postavlja se znamenitoj osobi, koja je ostavila, kako se uobičajno kaže, „neizbrisiv trag“ u književnosti ili u bilo kojoj drugoj aktivnosti, bez obzira na privatni (intimni) život. Ponovno podsjećam na lokalnu nezahvalnost prema znamenitom Dubrovčaninu. Začuđuje nezainteresiranost i ignorantski stav svih dosadašnjih lokalnih vlada (od osamostaljenja Hrvatske), a ni oporba se nije istakla prijedlogom, da se iskaže zahvalnost Ruđeru Boškoviću postavljanjem spomenika njemu u čast na istoimenoj poljani. Prije će rijeka „Sava poteći uzvodno“, nego što će se podići spomenik za veliki domoljubni doprinos R. Boškovića na području diplomacije u korist svoje domovine i na području raznih znanosti. „Nezahvalnost je pomanjkanje kulture.“ – Bjornstjerne Bjornson.

Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 930
Glas Grada 929
Glas Grada 928
Glas Grada 927
Glas Grada 925
Glas Grada 924
Glas Grada 923
Glas Grada 922
Glas Grada 921
Glas Grada 920
Glas Grada 919
Glas Grada 918
Glas Grada 917
Glas Grada 916
Glas Grada 915
Glas Grada 914
Glas Grada 913
Glas Grada 912
Glas Grada 911
Glas Grada 910
Glas Grada 909
Glas Grada 908
Glas Grada 907
Glas Grada 906
Glas Grada 905
Glas Grada 904
Glas Grada 903
Glas Grada 902
Glas Grada 901
Glas Grada 900
Glas Grada 898/899
Glas Grada 897
Glas Grada 896
Glas Grada 895
Glas Grada 894
Glas Grada 893
Glas Grada 892
Glas Grada 891
Glas Grada 890
Glas Grada 889
Glas Grada 888
Glas Grada 887
Glas Grada 886
Glas Grada 885
Glas Grada 884
Glas Grada 883
Glas Grada 882
Glas Grada 881
Glas Grada 880
Glas Grada 879
Glas Grada 878
Glas Grada 877
Glas Grada 876
Glas Grada 875
Glas Grada 873/874
Glas Grada 872
Glas Grada 871
Glas Grada 870
Glas Grada 869
Glas Grada 868
Glas Grada 867
Glas Grada 866
Glas Grada 865
Glas Grada 864
Glas Grada 863
Glas Grada 862
Glas Grada 861
Glas Grada 860
Glas Grada 859
Glas Grada 858
Glas Grada 857
Glas Grada 856
Glas Grada 855
Glas Grada 854
Glas Grada 853
Glas Grada 852
Glas Grada 851
Glas Grada 850
Glas Grada 849
Glas Grada 848
Glas Grada 847
GLAS GRADA 846
Glas Grada 845
Glas Grada 844
Glas Grada 843
Glas Grada 842
Glas Grada 841
Glas Grada 840
Glas Grada 839
Glas Grada 838
Glas Grada 837
Glas Grada 836
Glas Grada 835
Glas Gada 834
Glas Gada 833
Glas Grada 832
Glas Grada 831
Glas Grada 830
Glas Grada 829
Glas Grada 828
Glas Grada 827
Glas Grada 826
Glas Grada 825
Glas Grada 824
Glas Grada 823
Glas Grada 821/822
Glas Grada 820
Glas Grada 819
Glas Grada 818
Glas Grada 817
Glas Grada 816
Glas Grada 815
Glas Grada 814
Glas Grada 813
Glas Grada 812
Glas Grada 811
Glas Grada 810
Glas Grada 809
Glas Grada 808
Glas Grada 807
Glas Grada 806
Glas Grada 805
Glas Grada 804
Glas Grada 803
Glas Grada 802
Glas Grada 801
GLAS GRADA 800
Glas Grada 799
Glas Grada 798
Glas Grada 797
Glas Grada 196
Glas Grada 795
Glas Grada 794
Glas Grada 793
Glas Grada 792
Glas Grada 791
Glas Grada 790
Glas Grada 789
Glas Grada 788
Glas Grada 787
Glas Grada 786
Glas Grada 785
Glas Grada 784
Glas Grada 783
Glas Grada 782
Glas Grada 781
Glas Grada 780
Glas Grada 779
Glas Grada 778
Glas Grada 777
Glas Grada 776
Glas Grada 775
Glas Grada 774
GLAS GRADA 773
Glas Grada 772
Glas Grada 771
Glas Grada 770
Glas Grada 769
Glas Grada 768
Glas Grada 767
Glas Grada 766
Glas Grada 765
Glas Grada 764
Glas Grada 763
GLAS GRADA 762
Glas Grada 761
Glas Grada 760
Glas Grada 759
Glas Grada 758
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed