MALI OGLASI
15.08.2021 | Damir Račić

ZANIMLJIVOSTI IZ TISKA Kontrola ispravnosti hrane i pića u trgovačkoj akademiji

Autor: Libero Portal
Foto: Pixabay
Kontrola ispravnosti hrane i pića u trgovačkoj akademiji
Od vremena Dubrovačke Republike do danas

Vlada Dubrovačke Republike vodila je računa o zdravstvenoj ispravnosti hrane koja  se nudila na dubrovačkoj tržnici, u dućanima i peskariji. Za to su bili zaduženi „giusticieri“. Jedan građanin šalje pismo uredništvu i predlaže da se ponovno uvedu.​​ 

   

​„Narodna Svijest“ od 24.10.1922. g; br. 42.

 G I U S T I C I E R I

Primamo: Pod Republikom a i kasnije do nedavnih vremena opstojala je u našem gradu posebna ustanova javnih preglednika hrane i cijena. To su bila dva-tri poštena i nezavisna gragjanina, zvana „giusticieri“, koji bi svako jutro pregledali hranu na Poljani, u dućanima kao i ribu na Peskariji, je li zdrava, a ujedno i odregjivali cijene. Uz iste bio je takogjer i općinski preglednik, koji je radio po njihovom naputku. Općina je sada počela da za strance prodavače i preprodavače na Gundulićevoj poljani normira(ti) cijene, preko kojih ne smije prodavati. Općinski činovnik, koji to bude radio, nije lako da sam u tomu pogodi najbolji put, trebalo bi da ima 2-3 nezavisna, a zauzetna gragjanina, koji će stvar proučiti i njemu savjet dati, kako da radi. Kako još uzdržimo svoje festanjule, bilo bi dobro, da uzimamo (postoje – nap. D.R.) i giusticieri. 

Teško je zamisliti da je jedna dubrovačka srednjoškolska ustanova početkom druge polovine 20-ih godina XX. stoljeća,može se reći, preteča današnjem hrvatskom Zavodu za javno zdravstvo. U to vrijeme to je bila veoma hrabra odluka i vizija članova odbora u svezi suvremenog obrazovanja učenika Trgovačke akademije. U početku učenici su imali kabinet opremljen skromnom opremom u kojem se je održavala praktična nastava. Planovi u svezi budućih istraživanja i analiza, te opremanje kabineta suvremenim aparatima, vjerojatno su bili u planu, ali bili su presmioni ili nerealni. Da bi se ostvarili trebalo je ispuniti dva osnovna uvjeta a to su novac i angažiranje stručnog osoblja.

 

Vjerojatno je novca s vremenom ponestalo, jer u sljedećim godinama lokalna tiskovina više ne izvješćuje dubrovačku javnost o evetualnoj modernizaciji opreme u laboratoriju Trgovačke akademije. U međuvremenu osnovana je državna specijalizirana ustanova koja je započela sa analiziranjem ispravnosti prehrambenih namirnica, pa je novac presušio ili je preusmjeren. Bez obzira koliko je trajalo obrazovanje i praksa učenika u laboratoriju Trgovačke akademije, vrijedno je spomenuti osnutak kemijsko-analitičkog kabineta u dubrovačkoj srednjoj školi.

„Narodna Svijest“ od 19.5.1926. g; br. 20.

OSNUTAK KEMIJSKO-ANALITIČKOG LABORATORIJA U TRGOVAČKOJ AKADEMIJI

Inicijativom i nastojanjem gg. direktora dr. H. Grbavčića i profesora inženjera kemije Frana Kolumbića, a iz godišnje dobiti osnovne glavnice „Zaklade za osnivanje i uzdržavanje Trgovačke Akademije u Dubrovniku“ osnovan je ovih dana u školskoj zgradi (nalazila se je u današnjoj ulici Od Puča – nap. D.R.) kemijsko-analitički laboratorij, koji će za par godina iz istih novčanih sredstava moći da stane u red prvih sličnih ustanova u državi.

Već se sada u njemu mogu provesti sve analize titrimetrijskim putem (vrst kemijske analiza određivanja količine otopljene tvari u nekoj otopini – nap. D.R.), potpuna istraživanja žita i brašna, analize alkoholnih tekućina sviju vrsta i kvalitativne analize anorganskih preparata, dok će se potpune njihove analize moći provesti već ove jeseni, kad stignu još drugi potrebiti aparati, a za par godina ova će (školska) ustanova, proširena i snabjedena modernim i skupocjenim spravama, moći da vrši brz i posve precizan rad u svim smjerovima.

Važan i velik je ovaj korak naprijed u praktičnoj naobrazbi gjaka, jer će odsad imati prilike da praktično provedu sve najobičnije i najpotrebitije operacije kod pretraživanja raznih produkata anorganske i organske, odnosno životinjske i biljne provencijencije i da u malome vide fabrikaciju raznih artikala. S druge strane sam grad Dubrovnik a i cijela južna Dalmacija (trgovci, privrednici, industrijalci, pojedini gospodari i seljaci) imat će mogućnosti da se okoriste ovom važnom ustanovom, čija se potreba davno osjećala i o kojoj se mnogo pisalo forsirajući njeno ostvarenje, iako ne u Trgovačkoj Akademiji. Stoga je do svih tih i do čitave javnosti, da pripomognu njezinu brzu i potpunu razvitku.

Osobita zahvala ide gg. članovima odbora pomenute zaklade, koji za ovu ustanovu glasovaše potrebita novčana sredstva pokazavši potpuno razumijevanje za njezinu zamašnost. Hrvatski zavod za javno zdravstvo, što je sasvim razumljivo, mora se osuvremenjavati sofisticiranom opremom te raspolagati sa stručnjacima raznih profila od liječnika, farmaceuta, sanitarnih inženjera do molekularnih biologa. U djelokrug njihovog rada spadaju: analize ispitivanja pitke vode, hrane, hrane za životinje, predmete opće uporabe, (npr. je su li uvozne igračke za djecu opasne zbog sitnih dijelova i kemijskih tvari koje sadrže – nap. D.R.), mikrobiološke čistoće objekta, analiza uzorkovanja svih ostalih voda, ispitivanja zdravstvene ispravnosti dodataka prehrani i bioloških aktivnih tvari, te sastojke pojedinih proizvoda prema navedenoj deklaraciji na proizvodu.

 

 S vremenom na vrijeme Ministarstvo poljoprivrede ilisanitarna inspekcija objavi posredstvom elektroničkih medija da su određeni proizvodi povučeni iz prodaje zbog prisustva editiva koji su štetni za ljudski organizam. Prošle je godine u Hrvatskoj povučeno 303 različita proizvoda koja su štetna za ljudsko zdravlje ili su opasni zbog sitnih dijelova na igračkama za malu djecu. Potrošač mora biti naročito oprezan kod kupovine uvoznog (često jeftinijeg) proizvoda i pažljivo pročitati deklaraciju. Nažalost dosta uvozimo, po mojem mišljenju nepotrebnih prehrambenih proizvoda, na štetu hrvatskih kvalitetnih poljoprivrednih i stočarskih proizvoda. Naravno, i domaću proizvodnju hrane i pića treba detaljno analizirati i kontrolirati.

 

Ovaj tekst sam dopunio jer je prethodnog tjedna (1. i 2.kolovoza) hrvatski elektronički mediji, a pretpostavljam i tiskovni, objavili informaciju kako je sa polica hrvatskih trgovina i samoposluga povučeno 14 uvoznih proizvoda koji su u svom sastavu imali nedozvoljenu količinu aditiva (E-410) koji se uvozi iz Indije. Koliko još ima uvoznih proizvoda u čijem su sastavu štetni kemijski sastojak (etilenoksid koji se koristi kao pesticid), to nitko ne može pretpostaviti. Ministarstvo poljoprivrede na svojim stranicama svakodnevno objavljuje popis proizvoda koji su povučeni iz prodaje. (Dio podataka naveo sam iz dnevnika RTL-a objavljenog 2. kolovoza, tj. iz intervjua sa gospođom Marijom Vučković, ministricom poljoprivrede RH. – nap. D.R.). 

 

 

Bez obzira što se kupuje opreznost nije suvišna. „Opreznost, ma bila i pretjerana, uvijek zavređuje pažnju, jer pretjerena smionost može nanijeti više štete nego pretjeran oprez.“ – Ferenc Deak (1803-1870). Ovo je izjavio mađarski političar prilikom političkih razgovora, ali ovo pravilo vrijedi i kod kupovine prehrambenih artikala, ali i kod svakog drugogproizvoda. Zato, ne zaboravite pročitati deklaraciju i uzeti račun! (...Igrao je važnu ulogu kod sklapanja Hrvatsko-ugarske nagodbe 1868. Smatrao je da bi Hrvatima trebalo dati financijsku autonomiju. Za Deaka kao političara i javnog radnika značajno je da je stalno odbijao sve istaknute položaje i odlikovanja. – nap. D.R.)

Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 864
Glas Grada 863
Glas Grada 862
Glas Grada 861
Glas Grada 860
Glas Grada 859
Glas Grada 858
Glas Grada 857
Glas Grada 856
Glas Grada 855
Glas Grada 854
Glas Grada 853
Glas Grada 852
Glas Grada 851
Glas Grada 850
Glas Grada 849
Glas Grada 848
Glas Grada 847
GLAS GRADA 846
Glas Grada 845
Glas Grada 844
Glas Grada 843
Glas Grada 842
Glas Grada 841
Glas Grada 840
Glas Grada 839
Glas Grada 838
Glas Grada 837
Glas Grada 836
Glas Grada 835
Glas Gada 834
Glas Gada 833
Glas Grada 832
Glas Grada 831
Glas Grada 830
Glas Grada 829
Glas Grada 828
Glas Grada 827
Glas Grada 826
Glas Grada 825
Glas Grada 824
Glas Grada 823
Glas Grada 821/822
Glas Grada 820
Glas Grada 819
Glas Grada 818
Glas Grada 817
Glas Grada 816
Glas Grada 815
Glas Grada 814
Glas Grada 813
Glas Grada 812
Glas Grada 811
Glas Grada 810
Glas Grada 809
Glas Grada 808
Glas Grada 807
Glas Grada 806
Glas Grada 805
Glas Grada 804
Glas Grada 803
Glas Grada 802
Glas Grada 801
GLAS GRADA 800
Glas Grada 799
Glas Grada 798
Glas Grada 797
Glas Grada 196
Glas Grada 795
Glas Grada 794
Glas Grada 793
Glas Grada 792
Glas Grada 791
Glas Grada 790
Glas Grada 789
Glas Grada 788
Glas Grada 787
Glas Grada 786
Glas Grada 785
Glas Grada 784
Glas Grada 783
Glas Grada 782
Glas Grada 781
Glas Grada 780
Glas Grada 779
Glas Grada 778
Glas Grada 777
Glas Grada 776
Glas Grada 775
Glas Grada 774
GLAS GRADA 773
Glas Grada 772
Glas Grada 771
Glas Grada 770
Glas Grada 769
Glas Grada 768
Glas Grada 767
Glas Grada 766
Glas Grada 765
Glas Grada 764
Glas Grada 763
GLAS GRADA 762
Glas Grada 761
Glas Grada 760
Glas Grada 759
Glas Grada 758
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed