MALI OGLASI
19.06.2022 | Damir Račić

ZANIMLJIVOSTI IZ TISKA Jednostavno i blizu, ali...

Autor: Libero Portal
Jednostavno i blizu, ali...
Povodom 70. obljetnice DPDS (i prigodne izložbe u kolovozu u Sponzi) donosimo tekst o nekim manje poznatim aktivnostima DPDS, iz 50-ih i 60-ih godina XX. stoljeća

Sa završetkom izgradnje nove gimnazijske zgrade na predjelu Ploča (bivši Tabor), ista je blagoslovljena tijekom rujna 1927. godine. Podrazumjeva se da je trebalo prilikom izgradnje najprije napraviti veliki iskop i ukloniti ogromnu količinu šuta (kamenja i zemlje). Odvoz ogromne količine šuta predstavljao je veliki problem i nesumnjivo bi znatno povećao ukupne troškove, a i pitanje gdje bi bilo najpogodnije odlagalište? Vjerojatno bi šut bacali preko zida u bivšu uvalicu i more na predjelu današnjeg kupališta „Banje“ što je već poduzimano početkom XX. stoljeća prilikom izgradnje kuća na tom predjelu. Ono što su predložili građevinci, a sa njima su se, vjerojatno bez velike rasprave složile i lokalne vlasti. Odgovor se može pronaći u lokalnoj tiskovini iz listopada 1953. godine. Najveći dio ili možda u cijelosti građevinski radnici šut su bacali preko kamenog mosta na Pločama! Od velike količine šuta stvorio se je veliki nasip sblagom kosinom, te se je pješke sa mosta moglo sići niz nasip sve do mora u prvom posatu (opkop oko grada).

Novinski opis svečanosti prilično je opširan te ću citiratisamo dojam koji je ostavio na posjetitelje prigodom obilaska i razgledanja završene nove zgrade gimnazije na Pločama.

„Narodna Svijest“ od 22.9.1927. g; br. 38.

BLAGOSLOV NOVE GIMNAZIJSKE ZGRADE

(...) „Zatim su gosti pregledali gimnazijske prostorije koje su na sve napravile najljepši dojam. Gimnazijska zgrada je zaista nešto monumentalno, a cijeli unutrašnji uregjaj odgovara potpuno svim modernim higijenskim, pedagoškim i naučnim principima. Sa svoje strane želimo, da naš gimnazij u novoj zgradi pogje najljepšim tradicijama „Collegium Ragusinuma“, te da iz dubrovačke gimnazije budu i unaprijed izlazili ljudi, koji će prodićiti i Dubrovnik i cijeli naš narod i koji će svojim radom biti od koristi i napretku cijelog čovječanstva“. 

(Kratka napomena u svezi početka izgradnje nove školske zgrade gimnazije koja je započeta 1913. godine na Pločama, a završena je tijekom 1927. godine. Vjerojatno se nije gradila tijekom ratnih godina? Inače do tada gimnazija se je nalazila u samostanu sv. Katarine. Školski uvjeti bili su veoma nepovoljnji kako za nastavno osoblje tako i za učenike.)

 

           Nakarada od zemljanog nasipa potrajala je sve do studenog 1953. godine, kada je odlučeno da se barem dijelom ukloni, jer kameni stupovi mosta bili su potpuno zatrpani. Nekoliko deseteljeća kasnije DPDS donjelo je odluku da se ukloni i preostali dio šuta. (Šteta što se to nije moglo u potpunosti izvesti i sa stupovima ispod kamenog mosta na Pilama – kom. D.R.) 

„Dubrovački vjesnik“ od 30.10.1953. g; br. 162.

OBNOVA STAROG MOSTA

„U toku su radovi na otkopavanju mosta pred vratima od Ploča. Stupovi i lukovi ovog mosta zatrpani su prilikom gradnje gimnazijske zgrade 1913/4. godine. Gomila zemlje bila je natrpana s južne strane mosta. Onodobni općinski inžinjer je tvrdio da će ta zemlja trebati za nasipanje obale između Lučke kapetanije i Kaša (sic!). S obzirom da su kapare razdrmale ogradu mosta prema moru i izbacile pojedine kamenje ograde Konzervatorski zavod demontira ogradu  i kad je popravi ponovno će uspostaviti a obnoveljenim bakrenim sponama, koje će tokom vremena nestale. Do sada je uklonjeno ispod stupova mosta 400 kubika zemlje i već se vide vrhovi lukova s morske strane. Trebalo bi do proljeća pročistiti čitav nasip i tako ukloniti zemlju koja je nagrđivala ovo lijepo arhitektonsko djelo iz XV. stoljeća. Most na Pločama je djelo poznatog dugogodišnjeg općinskog inžinjera Dubrovačke Republike Paskoja Miličevića koji je gradio sve okrugle utvrde u Dubrovniku i Stonu. On je graditelj i palače Sponza“.

Naravno, nije ovo jedini slučaj rješavanja šuta na najednostavniji način prilikom bilo koje gradnje. Još je gora zamisao općinskog inžinjera da se zemlja kasnije naspe od Lučke kapetanije do lukobrana Kaše. Možda bi se to i ostvarilo da nije uskoro započeo I. svjetski rat. Podsjećam npr. na izgradnju puta iza Grada. Jarak ispred sjevernog predziđa nasut je, te se je dobila ravna površina  koja je bila nemjenjena  za nekadašnje tenis igralište tijekom A.-U. vladavine. Danas predio „Buže“ služi kao javno parkiralište. Može se ustanovitida je i bivša uvala (između Lazareta i hotela „Odak“), tj. kupalište „Banje“ nasuto šutom prilikom izgradnje pansiona, privatnih kuća i vila. Na staroj razglednici objavljenoj  u „D. v.“ od 28.5.1982. g, br. 1649 vidi se uvalica i stijene koje vire iz mora oko 1900. g. Kasnija graditeljska aktivnost  na predjelu Ploča i bacanja šuta u more, oblikovalo je današnju uvalicu u koje je more nanjelo još dodatnog materijalastvarajući prigodno javno kupalište.

O raznim dogradnjama, rušenja, preinakama imali su udjela svi zavojevači započevši od Francuza. Danas tome pribjegavaju domaći „domoljubi“ uz blagoslov lokalne vlasti. Posljednji, ali ne i zadnji slučaj je izgradnja odašiljača na Lopudu, a sve u cilju napretka žitelja „malog mista“ koje nitko nije obavijestio o radovima, a stup je izgrađen na zaštićenom zemljištu! Već sam spomenuo zemljani nasip koji je nastao bacanjem šuta preko ograde mosta na Pločama. Na samom Trgu oružja (službeno nije označen!) nalazile su se dvije prilično velike građevine (kuće). Na platou s istočne strane nalazila se tuberkulozna ili veterinarska stanica, jer se mjenjala njena namjena. Rušenje je izvršeno tijekom srpnja 1954. g.

„Dubrovački vjesnik“ od 16.7.1954. g; br. 199.

UREĐUJE SE TRG ORUŽJA 

Pred Revelinom već je srušena zgrada u kojoj je donedavno bila veterinarska stanica. Ovu zgradu podigla je Austrija za stan direktoru t. zv. ženijske uprave koja se bavilagradnjom i popravkom vojnih objekata. Zgrada je bila kasarnskog tipa i kvarila je izgled starog trga oružja, koji je služio u doba dubrovačke Republike za prikupljanje vojske u slučaju alarma (opasnosti od napada neprijatelja). Rušenjem zgrade poljana će dobiti prvobitni izgled, a postavljanjem spomenika palim borcima dobiti će i na ljepoti cijelog prostora. Pročelje tvrđave Revelin i trg oružja još će biti ljepši kad se sruši i druga nagradnja, to jest zgrada tzv. „Ruskog doma“. Rušenju ove zgrade pristupiti će se ovih dana.

U odnosnoj zgradi nalaze se samo tri jednosobna stana koja su u vrlo lošem stanju, te dotrajalo stepenište. Kamenom od ove zgrade sagraditi će se na Novom putu kuća sa 6 modernih dvosobnih stanova. Materijalom od već srušene zgrade veterinarske stanice gradi se nova stambena zgrada sa četiri moderna dvosobna stana. Na mjestu današnjeg ruskog doma bit će izgrađeno veliko otvoreno stepenište koje će voditi preko mosta u tvrđavu Revelin. Ulaz će ići u jedan od tri velike dvorane  koje će biti povezane staklenim (!!) zidovima. Ove dvorane sa svojim visokim arkadama bit će od najljepših i najvećih u našoj zemlji, a koristiti će se kako je već javljeno za međunarodni filmski festival. (Tvrđava Revelin bila je planirana za filmski studio “Sarajevo filma“ - „D.v.“ od 21.3.1959. g; br. 443. – nap. D.R.) 

Na suprotnoj, tj. zapadnoj strani započelo se je početkom 1966. godine uklanjanje tzv. „francuske kuće“. Kod starijeg dijela dubrovačke javnosti ta je građevina poznatija kao „ruski dom“. U toj kući i u Revelinu stanovale su ruske izbjeglice.

„Dubrovački vjesnik“ od 11.6.1966. g; br. 800.

OBNOVIT ĆE SE PRISTUP REVELINU

 (...) Nakon prošlog rata poduzeti su prvi značajni koraci da se kulturna baština spasi od propadanja, da se očuva i koliko god je moguće više dovede u prvobitno stanje. Zavod za zaštitu spomenika kulture (ranije Konzervatorski zavod) i DPDS  uložili su znatan napor da se na kulturno historijskim objektima izvedu rekonstrukcije i da im se dade ona namjena i funkcija koja će u najvećoj mogućoj mjeri garantirati njihovu zaštitu. U tom cilju izveden je čitav niz značajnih konzervatorsko-urbanističkih zahvata za koje veliku zaslugu imaju doživotni predsjednik DPDS konzervator Lukša Beritić, dugogodišnji predsjednik Društva Josip Bazeli i drugi. Rekonstrukcijama se također mnogo bavio i arhitekt Slavomir Benić, po čijim radovima i crtežima će se uskoro prići rekonstrukciji prilaza tvrđavi Revelin.

Na Revelinu je već ranije 1952. godine bilo poduzeto radikalno čišćenje. Tako je uklonjen kat i zazidani svi kasnije otvoreni prozori, rekontruirani su otvori za topove a uklanjanje, kamenih pregrada i ispunom poprečnih lukova od tri sale dobijena je jedna prostorija većih dimenzija, koja sada izvrsno služi za priređivanje različitih kulturnih manifestacija. Nastavak konzervatorsko urbanističkih zahvata na Revelinu predstavlja rekonstrukciju prilaza na samu tvrđavu. U tvrđavu se na predstave DLJI do sada ulazilo preko provizornog drvenog mosta na sjevernoj strani, koji sam po sebi nije pružao dovoljnu sigurnost za one koji su njim prolazili, a pored toga, zaista se nije slagao sa kamenim masivom Revelina.

Da bi se pristup na Revelin mogao urediti neophodno je prije svega srušiti tzv. „Francusku kuću“ (bivšu austrijsku kasarnu) na Trgu oružja. Ova zgrada niti se uklopila u okolinu, a niti se oslobodila podređenosti u odnosu na kameni masiv tvrđave, pa predstavlja ujedno najbolji primjer kako se nekad nije pridavao značaj usklađivanju novopodignutih građevina s harmoničnom cjelinom grada. Njegovim rušenjem nesumnjivo će biti vraćena uravnoteženost prijašnje urbanističko arhitektonske kompozicije. Obnova prilaza izvršit će se kao na crtežu koji je izradio arhitekt Slavomir Benić (crtež koji je predstavljen nije u potpunosti indentičan današnjem izgledu ulaza u tvrđavu – nap. D.R.) (...)

„Francusku kuću“ namjerava se srušiti do početka turističke sezone, dok bi glavni radovi uslijedili na jesen. Iz razgovora s Dubravkom Beritić saznali smo da je DPDS prije dužeg vremena uplatilo bivšem Fondu za stambenu izgradnju 15 milijuna dinara da bi osiguralo stanove za pet obitelji koji stanuju u zgradi. Tri stana bi navodno trebala biti gotova do svibnja ove godine, a ostala dva kasnije. Kako dodjeljivanje ovih stanova oteže (se), namjere Društva razmatraju se i druge mogućnosti. U svakom slučaju svi će stanari odjednom iseliti, a odmah zatim počet će rušenje. Kad se uređenje prvotnog ulaza u tvrđavu Revelin završi doći će ponovno do izražaja njen impozantni kameni masiv. Nakon ove rekonstrukcije trebalo bi da uslijedi uređenje Tabora (prije su tu ostavljali tovarne životinje sa kojima su Župke i Konavoke donosile raznovrsne proizvode na Gundulićevu placu, danas je to mjesto dio parkirališta – nap. D.R) i uklanjanje skladišta građevinskog materijala u njegovoj neposrednoj blizini, a također i drugi zahvati za koje u DPDS postoje već gotovi planovi.

„Dubrovački vjesnik“ od 27.6.1969. g; br. 976.

ZAPOČELA REKONSTRUKCIJA PRILAZA TVRĐAVI REVELIN

„Radnici građevinsko-zanatske radnje „Građevinar“ upravo su započeli rušenje bivše austrijske kasarne na Trgu oružja, tzv. „francuske kuće“ koja se nalazila neposredno uz tvrđavu Revelin i svojim prisustvom veoma narušavala sklad i uravnoteženost arhitektonsko-urbanističke kompozicije monumentalnog kamenog masiva i tvrđave i dijela gradskih zidina. Rušenje „francuske kuće“ poduzeto je zbog toga da bi se mogao urediti prilaz tvrđavi Revelin. Kao što je poznato u tvrđavu se do sada ulazilo preko improviziranog drvenog mosta na sjevernoj strani. Poduzetim radovima umjesto pet katova koliko ih ima „francuska kuća“ ostat će samo prizemlje s natstrešicom (svojevremeno se tu nalazila galerija Božidarević – nap.D.R.) s tim što će s desne strane biti zavojito stepenište na čijem će se vrhu nalaziti pokretni drveni most. U prvoj fazi radova srušit će se samo krovna konstrukcija i najgornji kat „fracuske kuće“. Računa se da će se u sve predviđene radove utrošiti 25 milijuna starih dinara. Ta sredstva osiguralo je DPDS.

Obnova prilaza Revelinu jednako kao i kod svih ranijih rekonstrukcija, izvodi se prema arhivskim dokumentima i na osnovu pažljive analize objekta u toku samih radova. Predstavnici DPDS zajedno s predstavnicima Zavoda za zaštitu spomenika kulture prate tok radova jer se pretpostavlja da bi se mogli otkriti tragovi po kojima će se moći odrediti visina nastrešice i utvrditi da li je ispod pokretnog mosta na vrhu stepeništa postojao kameni luk. U svakom slučaju s rušenjem „francuske kuće“ nestat će jednog objekta koji se nikako nije uklapao u okolinu i historijski ambijent“.

Iz obimnog popisa naslova u svezi DPDS njegovih raznovrsnih (!) obnoviteljskih aktivnosti ili uklanjanjem austro-ugarskih nadogradnja, mogao bi citirati mnoga zanimljiva novinska izvješća. Neka sam ranije objavio kao npr. o dodatnom postavljanju stijena na vrhu Porporele ili ispod „tri čavla“ s južne strane zidina radi zaštite od valova; Vađenje topova  iz mora broda „Triton“; Pod izlikom „suveniri“ iznose se skupocjeni etnografski predmeti. Objavio sam nekoliko, tematski razne napise u svezi DPDS-a o kojima je izvještavao „Dubrovački vjesnik“ svoje čitatelje. Odlučio sam se za jedno zanimljivo upozorenje, odnosno za viziju koja se je ostvarila. Nekadašnje Predsjedništvo DPDS izjavilo je sljedeće:

„Dubrovački vjesnik“ od 25.5.1985. g; br. 1805.

IZJAVA KOJA SE OBISTINILA (naslov D.R.)

„Dubrovnik ne smije postati grad povremenih stanovnika. Bez stalnog stanovništva ubrzo bi postao mrtvi grad.“ Navedenom nije potreban nikakav komentar. Svima je dobro poznato koliko je još ljudi preostalo živjeti unutar zidina.Brojčani pokazatelji su poznati jer je Zavod za obnovu Dubrovnika 2018. godine objavio sociološko-demografsku studiju pod nazivom „Život u povijesnoj jezgri Dubrovnika“. Autori su Sanja Klempić Bogadi, Jana Vukić i Ognjen Čaldarović. Možda će netko prihvatiti vladinu novčanu potporu od 200.000 kuna, ako je još aktualna i pod kojim uvjetima da se vrati iz inozemstva kako bi se poboljšala demografska slika Hrvatske. Naša predstavnica u EU za demokraciju i demografiju vjerojatno svakodnevno„nagovara“ Hrvate da se vrate u svoju domovinu.

U svezi prodaje domovine (raznih nekretnina i prirodnih bogatstava) citiram sljedeću izjavu: „U ovoj zemlji, ako je prodamo, neće kosti naše mirno počivati.“ – Ivan Mažuranić, govor u Hrvatskom saboru 8.VII.1861.

„Ljudi su često ponosni na čistoću svoje savjesti samo zato što imaju kratku pamet.“ – Tolstoj.

Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 930
Glas Grada 929
Glas Grada 928
Glas Grada 927
Glas Grada 925
Glas Grada 924
Glas Grada 923
Glas Grada 922
Glas Grada 921
Glas Grada 920
Glas Grada 919
Glas Grada 918
Glas Grada 917
Glas Grada 916
Glas Grada 915
Glas Grada 914
Glas Grada 913
Glas Grada 912
Glas Grada 911
Glas Grada 910
Glas Grada 909
Glas Grada 908
Glas Grada 907
Glas Grada 906
Glas Grada 905
Glas Grada 904
Glas Grada 903
Glas Grada 902
Glas Grada 901
Glas Grada 900
Glas Grada 898/899
Glas Grada 897
Glas Grada 896
Glas Grada 895
Glas Grada 894
Glas Grada 893
Glas Grada 892
Glas Grada 891
Glas Grada 890
Glas Grada 889
Glas Grada 888
Glas Grada 887
Glas Grada 886
Glas Grada 885
Glas Grada 884
Glas Grada 883
Glas Grada 882
Glas Grada 881
Glas Grada 880
Glas Grada 879
Glas Grada 878
Glas Grada 877
Glas Grada 876
Glas Grada 875
Glas Grada 873/874
Glas Grada 872
Glas Grada 871
Glas Grada 870
Glas Grada 869
Glas Grada 868
Glas Grada 867
Glas Grada 866
Glas Grada 865
Glas Grada 864
Glas Grada 863
Glas Grada 862
Glas Grada 861
Glas Grada 860
Glas Grada 859
Glas Grada 858
Glas Grada 857
Glas Grada 856
Glas Grada 855
Glas Grada 854
Glas Grada 853
Glas Grada 852
Glas Grada 851
Glas Grada 850
Glas Grada 849
Glas Grada 848
Glas Grada 847
GLAS GRADA 846
Glas Grada 845
Glas Grada 844
Glas Grada 843
Glas Grada 842
Glas Grada 841
Glas Grada 840
Glas Grada 839
Glas Grada 838
Glas Grada 837
Glas Grada 836
Glas Grada 835
Glas Gada 834
Glas Gada 833
Glas Grada 832
Glas Grada 831
Glas Grada 830
Glas Grada 829
Glas Grada 828
Glas Grada 827
Glas Grada 826
Glas Grada 825
Glas Grada 824
Glas Grada 823
Glas Grada 821/822
Glas Grada 820
Glas Grada 819
Glas Grada 818
Glas Grada 817
Glas Grada 816
Glas Grada 815
Glas Grada 814
Glas Grada 813
Glas Grada 812
Glas Grada 811
Glas Grada 810
Glas Grada 809
Glas Grada 808
Glas Grada 807
Glas Grada 806
Glas Grada 805
Glas Grada 804
Glas Grada 803
Glas Grada 802
Glas Grada 801
GLAS GRADA 800
Glas Grada 799
Glas Grada 798
Glas Grada 797
Glas Grada 196
Glas Grada 795
Glas Grada 794
Glas Grada 793
Glas Grada 792
Glas Grada 791
Glas Grada 790
Glas Grada 789
Glas Grada 788
Glas Grada 787
Glas Grada 786
Glas Grada 785
Glas Grada 784
Glas Grada 783
Glas Grada 782
Glas Grada 781
Glas Grada 780
Glas Grada 779
Glas Grada 778
Glas Grada 777
Glas Grada 776
Glas Grada 775
Glas Grada 774
GLAS GRADA 773
Glas Grada 772
Glas Grada 771
Glas Grada 770
Glas Grada 769
Glas Grada 768
Glas Grada 767
Glas Grada 766
Glas Grada 765
Glas Grada 764
Glas Grada 763
GLAS GRADA 762
Glas Grada 761
Glas Grada 760
Glas Grada 759
Glas Grada 758
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed