MALI OGLASI
26.11.2022 | Damir Račić

ZANIMLJIVOSTI IZ TISKA Izjava njemačkog književnika o Dubrovniku

Autor: Libero Portal
Foto: Wikipedia
Izjava njemačkog književnika o Dubrovniku
Za izjavu irskog književnika G. Bernarda Shawa: „Ako postoji raj na Zemlji, onda je to Dubrovnik“ prilikom njegove posjete Dubrovniku 1929. godine vjerojatno znaju i „vrapci na grani“.

Ostaje nejasno je li je rekao u Dubrovniku ili nakon povratka u Veliku Britaniju, što i nije važno. Nije on jedini koji se je oduševio našim gradom. U razdoblju između dva svjetska rata naš grad bio je mnogo zeleniji. Pri tome mislim na neusporedivo puno visoke i niske vegetacije koja je Dubrovniku od sv. Jakova do Lapada i Gruža, zajedno sa otokom Lokrumom davala posebnu čar i privlačnost. U današnje vrijeme zaboravlja se da je hortikulturno uređenje ogoljelih površina veoma bitan čimbenik u turizmu i ogledalo gradske uprave. Između dva rata tome se je posvećivalo znatno više pozornosti. Hoće li park Gradac ponovno zasjati kao onda kada se je o njemu skrbilo društvo „Dub“ tj. grupa građana volontera? Možda i hoće ali kada? Članovi Gradskog vijeća 1931. g. na prijedlog „Duba“ jednoglasno (!) je odlučilo da se glavno šetalište u parku Gradac nazove: „Aleja Mata Šarića“.

 

(Aleja: javna površina, put, staza ukrašena nasadima i drvoredom – nap. D.R.) Hoće li današnji članovi GV grada Dubrovnika ili članovi Odbora za imenovanje ulica potvrditi odluku donesenu prije 90-ak g. postavljanjem table na zid s lijeve strane parka Gradac i time odati počast zaslužnom domoljubu i volonteru?!

 

Turističkim djelatnicima koji rade u marketingu, uvjeren sam potpuno je nepoznata izjava koja je isto tako promidžbeno zvučna ili je možda još i efektnija, a rekao ju je Hermann

Wendel (Metz, Francuska, 1884. – Saint Cloud, Francuska, 1936.). On je bio njemački povjesničar, publicist i političar. Filozofiju i povijest studirao u Munchenu, gdje se priključio radničkom pokretu djelujući kao novinar i urednik u socijaldemokratskom tisku. Bio je zastupnik u Reichstagu od 1912 do 1918. g. Nakon što su Hitler i NSDAP (u prijevodu: Nacionalsocijalistička partija Njemačke, osnovana u Munchenu 5.1.1919. Kratkotrajno zabranjena između 1923. i 1925.) a 1933. godine osvojili su vlast. Hermann Wendel emigrirao je u Francusku. Istraživao je prošlost Južnih Slavena, s posebnim osvrtom na jugoslavenske političke, kulturne i etničke prilike. U Frankfurtu na Majni osnovao Njemačko-jugoslavensko društvo. Između ostalog, objavio je povijesna djela „Pitanje jugoistočne Europe“ (1918); „Borba južnih Slavena za slobodu i jedinstvo“ (1925).

 

Poznati turistički slogan za Napulj glasi: „Vidjeti Napulj i umrijeti“, navodno je to izjavio Goethe. Ono što je H. Wendel rekao za Dubrovnik kada ga je posjetio vjerojatno u prvoj polovici 20-ih godina XX. st. potpuno je suprotno od onoga što je rečeno za Napulj.

 

Lokalna tiskovina prenosi romansirani dojam njemačkog književnika koji je objavljen u njemačkoj tiskovini početkom 1926. godine.

 

Iz novinskog izvješća citiram pojedine dijelove jer je izvorni tekst opširan.

 

„Dubrovački list“ od 29.1.1926. g; br. 2.

 

JUG OD HERMANNA WENDELA

 

„Vidjeti Napulj i umrijeti? Neka bude! Ali vidjeti Dubrovnik i živjeti!

 

Mlada breskva pred prozorom pruža ogoljele, smrznute grane prama toplini moje sobe. Jesu li se uopće ikada bijelo-ružičasti cvjetići ovoga stabla ogledali u oknima otvorenog prozora? Danas se je u baštu spustila gusta magla, po putevima stoji voda, nebo je preko krovova razapelo prljavo-sivu koprenu – prava gadna njemačka zima, koja čini da se čovjeku smrzne i tijelo i duša. Ah! A i sada, ipak, ima toliko svjetlosti, toliko sunca, toliko juga na svijetu. Dalmacija! Dubrovnik!

 

U ovaj tmurni dan nameće se himna, koju Roda-Roda u svojoj proživljenoj i prosjećanoj biografiji pjeva Dubrovniku: (Roda-Roda Aleksander austrijski književnik. Pravim imenom Sandor Fridrich Rosenfeld, Drnovice, Moravska, 1872. – New York, 1945. - nap. D.R.) „O Jadrane! Safiru okovan u zlatnu zemlju! Dubrovnik! Ne, ljudski jezik, već onaj angjela mora slaviti tvoje krasote! Zrake sunčane padnu na kamen. I kamen procvjeta. Cvijeće pjeva. Taj pjev svijetli. Agave slične tijelu zmije; crni čempresi; savijene masline; i smokve, lovorika, pinije. A grad: oklopljen zidinama. Debele kule izložene stalno udaru mora, - sive palače, tajnovita dvorišta, tužni lukovi. – Mleci, Florenca (Firenca?). Svuda unaokolo more, plavetnilo: Napulj, kome nije bilo sugjeno da ovo vidi, tome su bogovi ostali nepoznati; Ko ovdje smije da živi, taj je blizak bogovima.“ (!)

 

To su bili stihovi austrijskog književnika Roda-Roda Alexandera, koje je naveo Hermann Wendel na početku svoga teksta, te nastavlja dalje.

 

„Iz podsvijesti se bude divni snovi, hiljadu uspomena na ovaj jedinstveni grad. Ali što me – sem nekoliko velikih sitnica – zadržava da večeras sjednem u brzi vlak i krenem prama jugu? (...) Hermann Wendel u svom tekstu navodi mogućnosti putovanja do Dubrovnika; kopnenim putem, tj. vlakom preko Ljubljane-Zagreba-Sarajeva-Mostara stići do Dubrovnika i tako nagomilati kontrast na kontrast: palme i more, pošto je u Heregovini čas prije prštio snijeg po hercegovačkom kršu, ali to putovanje od Bosanskog Broda do mora je tegobno, na onoj željeznici. A iz Trsta kreću po „azurnome moru“ veliki, udobni parobrodi jugoslavenskih linija dubrovačke i jadranske plovidbe i dvaju talijanskih društava. Danas u jutro otputuješ, a sutra na veče svjetlucaju svjetiljke Gruža, luke Dubrovnika, pred tvojim očima. Ali udesi (putovanje) kako je tebi najugodnije! (...)

 

Ali Dubrovnik – jugoslavenska Atena – ipak je najblagosloveniji grad ove zemlje. Ovdje „jug“ nije samo jedna riječ kao ostale, već najkoncentriranija istina. Najjužnije naselje na Jadranskom moru jest Dubrovnik. Ko je sretan da se o Božiću nagje u Dubrovniku, vidi kako u to doba cvijeta kaktus, a ko ima malo smionosti kupa se i zimi u moru. (...) Prema Dubrovniku leži Lokrum, do kojeg se stiže za nekoliko (!) zamašaja veslima, gdje vas omamljuje pitomost, gdje se na svakom koraku nalazi bujna ljepota juga: Naranča, limun, tropske liane, velika paprat, palme, šikare mirte, debla rogača, grupe pinija, prašumski bugjaci (skroviti kut – nap. D.R.), a izmegju njih kamene klupe, prekrivene zelenilom. (...) Dragi sv. Vlaho, daruj mi tu sreću da se sutra probudim u Dubrovniku, u jednom od hotela: Imperialu, Lapadu ili Odaku („stari“ dio današnjeg hotela Excelsior – nap. D.R.) – gdje god ti hoćeš!“

 

U posljednjem ulomku njegovog teksta, Hermann Wendel vraća se tmurnoj njemačkoj stvarnosti u pogledu vremena i završava: „Jer ovdje je zemlja puna tužne magle. Breskva pruža tužno pred prozorom svoje ogoljele, tanke grane. Ona mrzne kao i mi svi.“ (Tekst objavljen u nedjeljnom prilogu „Frankfurter Zeitung“ od 17. januara 1926.) Naš grad ponovno je posjetio njemački književnik o čemu izvješćuje lokalni tisak.

 

„Dubrovački list“ od 27.8.1928. g; br. 34.

 

G. HERMANN WENDEL U DUBROVNIKU

 

„Poznati njemački publicista g. Hermann Wendel koji je svojim djelima mnogo zadužio naš narod, nalazi se na odmoru u Dubrovniku. Uglednog našeg prijatelja, koji je i veliki ljubitelj našeg grada, pozdravljamo u našoj sredini i želimo mu najugodniji boravak.“ Tako su doživljavali naš grad mnogi stranci koji su posjetili službeno ili privatno Dubrovnik tijekom 20-tih i 30-tih godina XX. stoljeća. Izgradnja malih hotelskih kapaciteta, tj. pansiona i privatnih vila nije narušavala sklad sa prirodom. Krajobraz se potpuno izmjenio u bivšoj državi kada je turizam doživo nagli procvat. Ondašnji turisti imali su neusporedivo više vremena da upoznaju Dubrovnik i njegovu okolicu. Ne trebaju nas čuditi mnogi hvalospjevi, od znanih i neznanih osoba koje su rečene o Dubrovniku.

Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 930
Glas Grada 929
Glas Grada 928
Glas Grada 927
Glas Grada 925
Glas Grada 924
Glas Grada 923
Glas Grada 922
Glas Grada 921
Glas Grada 920
Glas Grada 919
Glas Grada 918
Glas Grada 917
Glas Grada 916
Glas Grada 915
Glas Grada 914
Glas Grada 913
Glas Grada 912
Glas Grada 911
Glas Grada 910
Glas Grada 909
Glas Grada 908
Glas Grada 907
Glas Grada 906
Glas Grada 905
Glas Grada 904
Glas Grada 903
Glas Grada 902
Glas Grada 901
Glas Grada 900
Glas Grada 898/899
Glas Grada 897
Glas Grada 896
Glas Grada 895
Glas Grada 894
Glas Grada 893
Glas Grada 892
Glas Grada 891
Glas Grada 890
Glas Grada 889
Glas Grada 888
Glas Grada 887
Glas Grada 886
Glas Grada 885
Glas Grada 884
Glas Grada 883
Glas Grada 882
Glas Grada 881
Glas Grada 880
Glas Grada 879
Glas Grada 878
Glas Grada 877
Glas Grada 876
Glas Grada 875
Glas Grada 873/874
Glas Grada 872
Glas Grada 871
Glas Grada 870
Glas Grada 869
Glas Grada 868
Glas Grada 867
Glas Grada 866
Glas Grada 865
Glas Grada 864
Glas Grada 863
Glas Grada 862
Glas Grada 861
Glas Grada 860
Glas Grada 859
Glas Grada 858
Glas Grada 857
Glas Grada 856
Glas Grada 855
Glas Grada 854
Glas Grada 853
Glas Grada 852
Glas Grada 851
Glas Grada 850
Glas Grada 849
Glas Grada 848
Glas Grada 847
GLAS GRADA 846
Glas Grada 845
Glas Grada 844
Glas Grada 843
Glas Grada 842
Glas Grada 841
Glas Grada 840
Glas Grada 839
Glas Grada 838
Glas Grada 837
Glas Grada 836
Glas Grada 835
Glas Gada 834
Glas Gada 833
Glas Grada 832
Glas Grada 831
Glas Grada 830
Glas Grada 829
Glas Grada 828
Glas Grada 827
Glas Grada 826
Glas Grada 825
Glas Grada 824
Glas Grada 823
Glas Grada 821/822
Glas Grada 820
Glas Grada 819
Glas Grada 818
Glas Grada 817
Glas Grada 816
Glas Grada 815
Glas Grada 814
Glas Grada 813
Glas Grada 812
Glas Grada 811
Glas Grada 810
Glas Grada 809
Glas Grada 808
Glas Grada 807
Glas Grada 806
Glas Grada 805
Glas Grada 804
Glas Grada 803
Glas Grada 802
Glas Grada 801
GLAS GRADA 800
Glas Grada 799
Glas Grada 798
Glas Grada 797
Glas Grada 196
Glas Grada 795
Glas Grada 794
Glas Grada 793
Glas Grada 792
Glas Grada 791
Glas Grada 790
Glas Grada 789
Glas Grada 788
Glas Grada 787
Glas Grada 786
Glas Grada 785
Glas Grada 784
Glas Grada 783
Glas Grada 782
Glas Grada 781
Glas Grada 780
Glas Grada 779
Glas Grada 778
Glas Grada 777
Glas Grada 776
Glas Grada 775
Glas Grada 774
GLAS GRADA 773
Glas Grada 772
Glas Grada 771
Glas Grada 770
Glas Grada 769
Glas Grada 768
Glas Grada 767
Glas Grada 766
Glas Grada 765
Glas Grada 764
Glas Grada 763
GLAS GRADA 762
Glas Grada 761
Glas Grada 760
Glas Grada 759
Glas Grada 758
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed