MALI OGLASI
15.05.2020 | Damir Račić

ZANIMLJIVOSTI IZ TISKA ADMIRAL SENJAVIN

Autor: Libero Portal
Foto: Wikipedia
ADMIRAL SENJAVIN
Admiral Senjavin imao je osobine i vrline pravog flotovođe, nikad se nije bojao odgovornosti, bio je hrabar i odlučan, isticao se naročito čvrstim karakterom, vrlo je vješto znao da procjenjuje situaciju i da u svakim prilikama pokažu osobnu inicijativu, uz to je bio vrlo skroman, pobožan i neobično omiljen kod svojih podređenih o kojima se stalno brinuo

Uredništvo mjesečnika „Jadranska straža“ (Split, 1923-1941) donosilo je u pojedinim brojevima, između ostalih napisa, veoma raznovrsne i opširne prikaze opisa pomorskih bojeva, npr. kod Lepanta 1571. i kod Trafalgara 1805., o hrvatskim pomorskim časnicima koji su bili zapovjednici u Austro-ugarskoj mornarici (predstavio sam neke u ranijim brojevima „GG“), o posjetama stranih ratnih brodova jadranskim lukama, o admiralima... i još mnogo raznovrsnog i zanimljivog štiva iz oblasti pomorstva i ne samo pomorstva, npr. o hrvatskom iseljeništvu na raznim kontinentima. Predstaviti ću čitateljima „GG“ admirala ruske eskadre D. N. Senjavina, a koji je imao odlučujuću ulogu u sukobima sa Francuzima na dubrovačkom području i imao kratko vrijeme značajnu ulogu u povijesti i sudbini Dubrovačke Republike.

 

 

Od povijesti čovječanstva, u svakom ratu, glavni zapovjednik, te njemu potčinjeni časnici izvršavaju zapovijedi monarha, odnosno zapovjednog stožera bez pogovora. Opće je poznato da su zapovijedi bivših careva i kraljeva u suprotnosti s moralnog stanovišta, pogotovo kad je u pitanju odnos prema civilima i vojnim zarobljenicima. U povijesti modernog ratovanja izuzetno su rijetki visoki časnici koji su odbili poslušnost nadređenoj osobi. Koliko su biti uspješni u izvršavanju vojnih (ratnih) dužnosti zavisilo je od raznih objektivnih i subjektivnih okolnosti. U nastavku napisa bit će riječi o ruskom admiralu i njegovoj eskadri, te uplovljavanje u Jadransko more, izvršavajući političke zapovijedi ruskog cara Aleksandra I. (1777-1825).

 

 

Oružani sukobi s francuskom vojskom doprinjeli su početku propasti Dubrovačke Republike. Austrijska politika, 10 godina kasnije (1815) samo je zabila zadnji čavao u lijes male države, koja je i „de iure“ prestala postojati na međunarodnoj sceni. „Jadranska straža“ broj 3. 1932. godina“

 

 

„Prošla je godina bila obilježenja u historiji ruske mornarice uspomenama o admiralu Senjavinu, - jednom od najistaknutijih ruskih flotovođa, jer se prošle godine navršilo 125 godina od početka poznate njegove ekspedicije u Jadransko more i 100 godina od njegove smrti. – Dimitrije N. Senjavin bio je po svršetku Pomorske vojne akademije proizveden 1780. g. u prvi oficirski čin i sve do admiralskog čina, koji je dobio 1803. nalazio se je na službi u crnomorskoj floti gdje se naročito istaknuo u ratu sa Turcima (od) 1787. do 1791. godine i bio odlikovan za svoju hrabrost ordenom sv. Đorđa. Za vrijeme svoga službovanja u crnomorskoj floti D. N. Senjavin stekao je veliko iskustvo i znatno usavršio svoje znanje, jer se na čelu ove flote nalazio u ovo doba znameniti admiral Feodor F. Ušakov (1744-1817) koji je u ruskoj mornarici odigrao istu ulogu kao Dewis u Engleskoj. Godine 1798-1799 Senjavin je u svojstvu komadanta bojnog broda učestvovao u ekspediciji eskadre admirala Ušakova u Sredozemno more te se istaknuo 18. februara 1799. prilikom zauzeća tvrđave na otoku Krfu, na kojem su Rusi organizirali bazu za svoje operacije u Sredozemnom moru. Skoro po svom povratku u Crno more Senjavin bješe prekomandovan u Baltičko more te je 1805. godine u činu viceadmirala bio imenovan za komadanta eskadre od 5 bojnih brodova i jedne fregate koja je bila namjenjena za operacije u Sredozemnom moru. 25. augusta 1805. g. admiral Senjavin krenuo je sa svojom eskadrom iz Kronštata i od tog datuma počinje njegova sjajna karijera flotovođe.

 

 

18. januara 1806. g. admiral Senjavin stiže na Krf i preuzima komandu nad svim ruskim pomorskim i kopnenim silama koje je tamo zatekao. Prema uputstvima ruske vlade što ih je admiral Senjavin primio prilikom polaska iz Kronštata, zadaća ruskih snaga u Sredozemnom moru imala je da se sastoji u sprječavanju širenja francuskog uticaja u istočnom bazenu Sredozemnog mora i u obrani jonskog arhipelaga. U Sredozemnom moru admiral Senjavin bio je skoro sasvim odsječen od Rusije i nije mogao da na vrijeme prima odgovarajuća uputstva od vlade, te je, - u vezi sa naglim promjenama situacije zbog Napoleonovih pobjeda u Evropi, - bio primoran da po vlastitom nahođenju i na vlastitu odgovornost upućuje djelatnost raznih ruskih sila na ovom ratištu.. Upravo se je u ovim teškim prilikama admiral Senjavin istaknuo ne samo kao istaknuti flotovođa, već i kao vješt diplomata i državnik.

 

 

Admiral Senjavin - pošto je stigao na Krf – saznade da je Austrija poslije poraza kod Austerlica (2.12.1805.) ustupila Francuskoj čitavu Dalmaciju i Boku Kotorsku te da se francuska vojska već uputila da ove oblasti okupira. Iako admiral Senjavin nije primio od ruskog cara koji je bio u savezu sa Austrijom nikakvih naređenja, ipak je odlučio da zaustavi napredovanje francuske vojske duž istočne obale Jadransog mora. U tu svrhu odmah je stupio u pregovore sa Dubrovačkom republikom, Crnogorcima i Bokeljima da svih potakne na zajedničku akciju protiv Francuza. Crnogorci i Bokelji koji nipošto nisu htjeli da potpadnu pod tuđinski jaram, rado prihvate Senjavinov prijedlog pa već krajem februara 1806. ruska eskadra sa ukrcanim trupama stiže u Boku Kotorsku gdje ju stanovnici dočekuju sa velikim oduševljenjem. Istovremeno admiral Senjavin šalje prema dalmatinskoj obali odred brodova sa desantom, koji poslije ogorčene borbe oduzimaju Francuzima Korčulu, Hvar i Brač.

 

 

Međutim Dubrovačka republika, koja je vrlo ljubazno i na svečan način primila osobnu posjetu admirala Senjavina, odugovlačuje pregovore pa u maju mjesecu prelazi na stranu Francuza i otvara vrata dubrovačke tvrđave (na Pilama) francuskoj vojsci. Ali su se Dubrovčani brzo uvjerili da Francuzi ne namjeravaju da poštuju njihovu samostalnost te, - vidjeći da su prevareni – zamolili su admirala Senjavina da protjera Francuze. Onda admiral Senjavin odlučuje da pruži pomoć Dubrovčanima te 21. maja upućuje iz Boke Kotorske prema Dubrovniku odred vojske formiran od Crnogoraca, Bokelja i Rusa. Ovaj odred tuče francusku prethodnicu kod Cavtata i primorava Francuze da se zatvore u Dubrovniku; 7. juna saveznička vojska opkoli grad, a pojedini odredi ruske eskadre zauzeše položaje kod Lokruma, u Sumartinskoj uvali (u Lapadu) (i) u gruškoj luci da presjeku pomorske komunikacije Francuza sa Splitom, gdje su u to doba nalazila glavnina njihove vojske pod komandom maršala Marmonta. Međutim, maršal Marmont hitno upućuje diviziju generala Molitora u pomoć generalu Lauristonu, blokiranom u Dubrovniku. Ova divizija obilazi po brdima Rijeke dubrovačke (Ombla) i iznenada izbija kod Brgata u pozadini savezniče vojske koja blokira Dubrovnik. Poslije ogorčene borbe kod Brgata, saveznička vojska primorana je da digne opsadu pa se – dijelom na brodovima a dijelom suhim putem – vraća u Boku Kotorsku. Baš je u ono doba admiral Senjavin primio od ruskog cara naređenje da preda Boku Kotorsku Austrijancima, koji su se po mirovnom ugovoru obvezali da je ustupe Francuzima.

 

 

Ali Senjavin, - smatrajući da ne može napustiti svoje vjerne saveznike i braću po krvi, - na vlastitu odgovornost odlučuje da protivno carevom naređenju ostane u Boki Kotorskoj i brani Bokelje svim sredstvima koja mu stoje na raspolaganju. Ujedno s tim, na zahtjev samih Bokelja prima 24. juna 1806. g. čitavu bokeljsku oblast pod protektorat ruske carevine. Ovo plemenito djelo najbolje svjedoči o veličini njegove duše i njegove smjelosti. Sa druge straneovaj slučaj pokazuje da je Senjavin znao da se snađe u složenim vojno-političkim prilikama onoga doba i da je unaprijed potpuno točno provjerio (predvidio) situaciju, jer je mjesec dana kasnije primio od ruskog cara naređenje da nastavi borbu protiv Francuza i da im oduzme Boku Kotorsku, ako je na osnovu prethodnog naređenja napustio.

 

 

U septembru mjesecu sam maršal Marmont na čelu jake vojske upućuje se prema Boki Kotorskoj sa namjerom da je zauzme, ali savezničke trupe podržavane od ruske eskadre pod vodstvom admirala Senjavina dale su Francuzima kod Hercegnovoga odlučan otpor te su ih poslije ogorčene borbe prisilili da se sa velikim gubicima povuku natrag u Dubrovnik. Od toga doba Francuzi nisu više pokušali da napadaju Boku Kotorsku, jer su shvatili da im ova operacija neće uspjeti, dok ruska eskadra bude vladala morem.

 

 

Početkom februara 1807. g. admiral Senjavin saznaje da je Turska iznenada navjestila Rusiji rat; odvojivši nekoliko brodova za obranu Boke Kotorske, Senjavin se odmah upućuje sa većim dijelom svojih snaga u Egejsko more da blokira Dardanele i napada tursku obalu. U Egejskom moru Rusi nisu imali ni jedne baze, zbog toga Senjavin, čim je stigao u Egejsko, more zauzima, - poslije ogorčene borbe – jako utvrđen turski otok Tenedos, uređuje na njemu svoju bazu i blokira Dardanele. Sredinom juna mjeseca čitava turska flota polazi na otvoreno more sa namjerom da oduzme Rusima otok Tenedos, te da na taj način oslobodi Dardanele i uspostavi pomorske komunikacije Turske sa bazenom Sredozemnog mora, što ih je Senjavin potpuno presjekao i time je Tursku doveo u vrlo tešku situaciju. 19. juna Senjavin dolazi u dodir sa turskom flotom i – mada je njegova eskadra bila slabija, tuče Turke do nogu u bitci kod rta Atosa što je u historiji pomorskog ratovanja zabilježeno kao vrlo poučan primjer taktične vještine (ratovanja na moru). Skoro je poslije ove bitke Turska sklopila sa Rusijom mir i Senjavin primio naređenje da se vrati u Baltičko more. 30. oktobra 1807. – poslije više od dvogodišnje sjajne ratne djelatnosti u Sredozemnom moru, - ruska eskadra stiže u Lisabon i ondje Senjavin saznaje da je Engleska navjestila Rusiji rat. Budući da slaba ruska eskadra nije bila sposobna da se kroz čitavu englesku flotu probije u Baltičko more, ruski su brodovi bili internirani u Lisabonu, Senjavin se sa junačkom posadom svoje eskadre vratio suhim (kopnenim) putem u domovinu. 5. aprila 1831. admiral Senjavin je umro i u znak osobitog poštovanja prema ovom istaknutom flotovođi i nacionalnom junaku car Nikolaj I. osobno je komandovao počasnom četom na njegovu sprovodu.

 

 

Admiral Senjavin imao je osobine i vrline pravog flotovođe, nikad se nije bojao odgovornosti, bio je hrabar i odlučan, isticao se naročito čvrstim karakterom, vrlo je vješto znao da procjenjuje situaciju i da u svakim prilikama pokažu osobnu inicijativu, uz to je bio vrlo skroman, pobožan i neobično omiljen kod svojih podređenih o kojima se stalno brinuo. Ratna djelatnost u Jadranskom i Sredozemnom moru, relativno slaba i odjsečena od svoje domovine, ruske eskadre najbolje svjedoče o njegovim izvanrednim strategijskim, taktičkim i organizatorskim sposobnostima. Sa druge strane dugotrajna ratna djelatnost ruskih pomorskih snaga, tako daleko od svojih domaćih luka, jasno pokazuje na kakvom se je visokom stupnju savršenstva nalazila ruska mornarica krajem XVIII i početkom XIX. stoljeća, te nije ni čudo da su je se u to doba bojali čak i Englezi, koji su o njenoj moći i sposobnostima njezinih zapovjednika - a naročito o Senjavinu – imali visoko mišljenje. Zato je historija pomorskog ratovanja sa punim pravom upisala ime admirala Senjavina u red imena istaknutih flotovođa.

 

 

Pored toga ime ovog istaknutog ruskog admirala treba da bude sa zahvalnošću upisano i u historiju južnih Slavena, jer se on zajedno sa njima borio rame uz rame za njihovu slobodu i svojim odlučnim akcijama kod Dardanela indirektno doprinio uspjehu prve borbe Srba za oslobođenje“.

Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 801
GLAS GRADA 800
Glas Grada 799
Glas Grada 798
Glas Grada 797
Glas Grada 196
Glas Grada 795
Glas Grada 794
Glas Grada 793
Glas Grada 792
Glas Grada 791
Glas Grada 790
Glas Grada 789
Glas Grada 788
Glas Grada 787
Glas Grada 786
Glas Grada 785
Glas Grada 784
Glas Grada 783
Glas Grada 782
Glas Grada 781
Glas Grada 780
Glas Grada 779
Glas Grada 778
Glas Grada 777
Glas Grada 776
Glas Grada 775
Glas Grada 774
GLAS GRADA 773
Glas Grada 772
Glas Grada 771
Glas Grada 770
Glas Grada 769
Glas Grada 768
Glas Grada 767
Glas Grada 766
Glas Grada 765
Glas Grada 764
Glas Grada 763
GLAS GRADA 762
Glas Grada 761
Glas Grada 760
Glas Grada 759
Glas Grada 758
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed