MALI OGLASI
12.06.2020 | Damir Račić

REKLAMA Kolumna Damira Račića: U službi biznisa

Autor: Dajana Brzica
Kolumna Damira Račića: U službi biznisa
Što znači izraz reklama? Prema latinskom „reclamare“ znači vikati. To je najstariji i najjednostavniji način trgovca, na skretanje pozornosti na robu koju izlaže i prodaje

Danas je uobičajni izraz „oglašavanje“. Marketinški stručnjaci ističu da je pojam „reklama“ već na prijelazu XIX. u XX. stoljeće, dakle tijekom razdoblja intezivnog razvoja masovne proizvodnje, pojam „reklama“ ima rastuće negativno značenje koje omalovažava marketing kao poslovnu filozofiju. Reklama podrazumjeva neistinito i pretjerano isticanje svojstava koje proizvod u biti ne posjeduje (npr. razni eliksiri za ponovni rast kose), a koja se ističu da bi se potaknula njegova brza jednokratka prodaja, a to je način obmanjivanje potrošača (kupaca).

 

 

Zbog toga znanstvenici i stručni marketinčki krugovi razlikuju pojam reklame od pojma oglašavanja, odnosno ekonomske propagande. Temeljne su svrhe oglašavanja: informiranje potencijalnih potrošaća o proizvodu i pokušaju usmjeravanja na kupnju toga proizvoda, stimuliranje primarne ili selektivne potražnje, podsjećanje potrošaća na određeni proizvod (marku proizvoda). U širem smislu oglašavanje služi da se nešto istakne, hvali i izlaže pozornosti potencijalnim potrošaćima proizvoda ili korisnicima usluga.

 

 

Propaganda je poseban način prikazivanja poruka, kojom se izravno utječe na stavove ili ponašanje većeg broja ljudi. Iako se pretežno upotrebljava u političkom životu, kao nastojanje da se javnost pridobije za određeni politički svjetonazor, program ili stranku, propaganda (promidžba) ima sličnosti s tržišnim reklamiranjem roba i usluga, odatle i stariji termin „ekonomska propaganda“. Početkom XX. stoljeća propaganda je imala neutralno značenje u smislu prenošenja informacija u bilo koju svrhu, koje je u nekim jezicima zadržano i danas.

 

 

Poslije je termin poprimio negativno značenje, ponajviše zbog načina promidžbenog djelovanja totalitarnih režima: fašizma, nacizma, boljševizma i komunizma. U tim režimima promidžba nalikuje onoj iz doba ratova, kada sukobljene strane svijet prikazuju u crno-bijelim tonovima (npr. u vrijeme „hladnog rata“), pa se suprotna strana demonizira (prikazivanje pred javnošću kao veoma negativna, opasna, zastrašujuća), a vlastita divinizira (predstavljanje u pozitivnom ozračju, te omogućavanje svih ljudskih prava). Za razliku od objektivnog informiranja ili stručne rasprave u kojoj različite strane svoja stajališta potkrepljuju racionalnim argumentima, pozivajući se na činjenice, podatke, složene analize ili opće teorijske sudove, promidžba se služi uvjeravanjem na iracionalnoj osnovi, pozivajući se najčešće na emocije, predrasude ili stereotipe, pri čemu se činjenice prikazuju jednostrano ili se krivotvore, a složene pojave opisuju krajnje pojednostavljeno.

 

 

Skrivene poruke u reklamama dio su marketinške industrije već desetljećima. Ono što je zanimljivo, da je dobar dio skrivenih poruka vezan za seks. Modna industrija najbolju prodaju ostvaruje kada modeli nose najmanje odjeće. Zvuči čudno, ali u modi važno je privući pažnju, a metoda „manje je više“ u modi se više puta pokazala dobitnom.

 

 

Oglašavanje u medijskim sredstvima (i na druge načine) uobičajni je način privlačenja kupaca kako u male prodavaonice, tako i u velike robne kuće, trgovačke centre, salone, sajmove, izložbe. Tu se nudi sve što je namjenjeno širokoj potrošnji. Dodatno se motiviraju kupci kada se odobrava određeno smanjenje cijena, na akcijskim, sezonskim ili totalnim rasprodajama, te pružanje „besplatnih“ usluga koje se često nude kod kupnje automobila ili drugih proizvoda velike vrijednosti. Često se angažiraju medijski poznate osobe u svezi reklamiranja određenih proizvoda ili usluga. Sve je to već manje-više dobro isprobana i poznata taktika u raznim trgovinama širom svijeta. Jedna posebna djelatnost pošla je mnogo dalje. Angažirani su posebni psihološki stručnjaci kojima je poznat učinak određene vrsti glazbe i mirisa kod ljubitelja hazardnih igara u kockarnicima. Naravno, Amerikanci u tome prednjače i pošli su najdalje u izučavanju vrste glazbe i mirisa na čovjekova čula. Bez obzira što igrači uglavnom gube žetone (novac) na raznim aparatima za igru na sreću, oni se u kockarnici i dalje osjećaju opušteno i ugodno zahvaljujući posebnim efektima koje registrira čovječje čulo sluha i mirisa. Cilj vlasnika kockarnice je jednostavan. Igrači trebaju ostati što duže i izgubiti što više. Zato i koriste stručnjake za psihološko ponašanje igrača, koji predlažu što je najpovoljnije ili najugodnije što djeluje na čovjekova osjetila. Navedeni način je uglavnom specifičan za kockarnice, a možda se primjenjuje i u nekim velikim robnim kućama.

 

 

Međutim, koriste se i druge metode „ješke“ za potencijalne kupce pogotovo kod kupnje automobila. Bez atraktivnih i oskudno odjevenih „hostesa“ pored „uglancanih jurilica“ na točkovima ne može se ni zamisliti salon automobila na kojem se predstavljaju novi tipovi vozila. Korištenje erotike, vjerojatno je najstarije, najprisutnije i najjača značajka u reklamiranju i prodaji različitih luksuznih proizvoda. (Uz novi tip tenka sigurno neće stajati atraktivna djevojka u maskirnom bikiniju s kacigom na glavi! – mala šala D.R.).

 

 

Hoće li se u Hrvatskoj, u velikim trgovačkim „lancima“ ili u supermarketima (koji su uglavnom u inozemnom vlasništvu) primjenjivati metode koje se koriste u američkim kockarnicama, ostaje da sačekamo. Ima izuzetaka čak i u Dubrovniku, npr. u pojedinim prodavaonicma modne odjeće. Bez obzira hoće li kupac ili kupkinja (je li ispravno za žensku osobu reći da je kupkinja?) nešto kupiti ugodno je boraviti gdje svira tiha i ugodna instrumentalna glazba a prodavačica prije otvaranja radnje osvježi zrak u prodavaonici dezodoransom ugodnog mirisa. Potencijalna „kupkinja“ duže će se zadržati te mnogo detaljnije pregledati izloženu robu ne bi li pronašla neki modni „komadić“ odjeće za sebe. (O ljubaznosti prodavačice, ali i njenom (pre)poznavanju psihologije potrošača također zavisi uspješnost prodaje! – kom. D.R.). Djelovanje glazbe i mirisa na čovjekova čula samo je dio znanstveno-marketinških uvjetno rečeno „trikova“ na čovjekova čula (osjetila) uz pomoć sve naprednije znanosti, a ne samo angažiranjem marketinških stručnjaka. Nove metode će se sve više koristiti u prodaji najraznovrsnih proizvoda. Tko počne što ranije primjenjivati suvremene metode privlačenja kupaca nema sumnje da će bolje poslovati i biti konkurentniji na tržištu, jer „biznis je vještina izvlačenja novca iz tuđeg džepa bez uporabe sile.“

 

 

Mnogim bi se „zavrtjelo u glavi“ pri saznanju o milijunskim iznosima u dolarima koje dobijaju poznate i popularne osobe u današnjem vremenu, za reklamiranje određenih proizvoda. Nema sumnje, da je najpoznatija osoba između dva svjetska rata, s prostora „stare“ Jugoslavije bio Cavtaćanin, operni pjevač Tino Pattiera. Zato ne iznenađuje, da je bio angažiran u reklamiranju (ekonomskoj propagandi) jednog proizvoda za njegu kose od uprave farmaceutske firme „Elida“. Smatrali su, da je to dobra invensticija, tj. ulaganje u marketing.

Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 801
GLAS GRADA 800
Glas Grada 799
Glas Grada 798
Glas Grada 797
Glas Grada 196
Glas Grada 795
Glas Grada 794
Glas Grada 793
Glas Grada 792
Glas Grada 791
Glas Grada 790
Glas Grada 789
Glas Grada 788
Glas Grada 787
Glas Grada 786
Glas Grada 785
Glas Grada 784
Glas Grada 783
Glas Grada 782
Glas Grada 781
Glas Grada 780
Glas Grada 779
Glas Grada 778
Glas Grada 777
Glas Grada 776
Glas Grada 775
Glas Grada 774
GLAS GRADA 773
Glas Grada 772
Glas Grada 771
Glas Grada 770
Glas Grada 769
Glas Grada 768
Glas Grada 767
Glas Grada 766
Glas Grada 765
Glas Grada 764
Glas Grada 763
GLAS GRADA 762
Glas Grada 761
Glas Grada 760
Glas Grada 759
Glas Grada 758
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed