MALI OGLASI
18.09.2020 | Damir Račić

IMAO JE I TEŠKIH PROBLEMA Platan u Trstenome

Autor: Libero Portal
Foto: Pixabay
Platan u Trstenome
Dva najpoznatija simbola Trstenog su park „Arboretum“ i gorostasni platan

​Platan na Pilama imao je povremeno odgovarajuću „ulogu“ u ne tako davnoj prošlosti Dubrovnika. Pod njegovom razgranatom krošnjom nalazio se je nekad popularni restoran „Ocean“, omiljeno sastajalište ljudi svih staleža i zanimanja. Na jelovniku nalazili su se mesni specijaliteti sa ražnja. U to vrijeme veoma pristupačni cijenom. I glazbeni program bio je dio večernjeg sadržaja primjeren mjestu i ondašnjim vremenima. Drugi su uživali u glazbi ispred kavane Dubravka. Preskočimo nekoliko desetljeća pa se prisjetimo bližih događaja. Građani Dubrovnika sačuvali su ga od „modernih“ vizija jedne bivše gradske uprave koja ga je namjeravala potpuno ukloniti zbog planirane izgradnje prometnice izaljetnikovca Miha Đorđi. Zatim je kandidiran za međunarodni natječaj „drvo godine“. To bi bio kratki „curriculum vitae“ platana na Pilama. O drugim platanima evo nekoliko  novinskih izvješća iz lokalnih tiskovina. 

​Dva najpoznatija simbola Trstenog su park „Arboretum“ i gorostasni platan. Navesti ću novinska izvješća iz kojih će se vidjeti da je platan prije skoro stodeset godina imao „teškihproblema“. Nebrigom odgovarajućih ustanova i/ili vlasti, iako se ukazivalo na mogući lom grane nije ništa poduzeto na vrijeme, a sa posljedicama upoznati ću čitatelje.

​„Crvena Hrvatska“ od 30.8.1911. god; br. 69.

​SRUŠILA SE GRANA

​Srušila se jedna od najvećih grana onog kolosalnog i nadaleko poznatog platana u Trstenomu. To se je dogodilo prošlog četvrtka. Ogromna grana počela je škripat i padat u jutro rano, a pala je sasvim na zemlju oko 11 sati. Doista prava grehota! Gospodin Vito de Basegli-Gozze mnogo se je zauzimao za ovaj platan, a najpače je preporučivao vladi, da se na koji način podupre ova grana e da se ne sruši. Poslije šest godina komisija dočekali smo da je jedna grana pala. Radi pomanjkanja mjesta osvrnut ćemo se u idućem broju malo opširnije o ovoj stvari te ćemo iznijeti čitavi historijat i kako se je gospar Vito pl. Basegli-Gozze za ovo toliko i toliko vremena hvalevrijedno zauzimao, a ipak zaludu.

​„Crvena Hrvatska“ od 2.9.1911. god; br. 70.

​PAD GRANE PLATNJA U TRSTENOMU

​Dogodilo se što se davno predviđalo, (prisjećate li se rive u gradskoj luci? – nap. D.R.) panula je jedna od najvećih i najljepših grana stoljetnog platnja do državnog puta u Trstenomu. Dan unaprijed bila je nešto klonula prema zemlji, a u prošli petak (ili četvrtak? – nap. D.R.) između 10 i 11 sati prije podne najavila je (škripom) siguran pad: počela se je krčiti, pucala je sad jače, sad slabije i to je trajalo za (oko) jedan sat i po. Prevladala je sila tereta i ta veličanstvena grana, ures osobiti onoga platnja, padne na zemlju uz silan štropot po sata prije podne. Grana je kolosalna, duga je 25 m., debela na prelomu 5,55 m., teži po prilici oko 30 tonelada.

​Žaliti je, da je panula ova grana, jer je s njom platanj izgubio ono, što ga je činilo svjetskim drvom, a grijeh za ovo nosi sama vlada, koja nije znala i htjela onemogučiti katastrofu. Grana se mogla spasiti za nedogledno vrijeme jer je bila zdrava, sve sama srčika, samo je valjalo, kako što su to seljani (treba uvažavati njihovo zdravo rasuđivanje i životno iskustvo – kom. D.R.) iskali usmeno i pismeno, od nje jedan neznatan dio otsjeći. Ali gospoda na vlasti to nijesu htjela čuti, nego otrag 4-5 godina stavila se na mjerenje i izračunavanje grane (u naše vrijeme slično se radi na Orlandovom stupu – nap. D.R.), pa su odlučili poduprijeti je. Grana se u sve ovo (proteklih 4-5 godina – nap. D.R.) vrijeme nije poduprla, nego eto na barbarski način pustilo se da padne i onako nagrdi naš platanj, tu osebinu (posebnost) cijeloga svijeta.

​Ovo par riječi napisasmo, da podsjetimo gospodu na vlasti, kojim su povjereni naši platnji na njihov grijeh i da ih uputimo, da se za platnje valja zauzeti (kao i za onaj na Pilama – nap. D.R.) i to odmah, želimo li samo da ih imamo. Tako ima i jedna pogrješka na platnju u Orašcu. Čujemo da se općina već par puta obratila na vladu da odsjeće neke grane, ali dosada uzalud. Mogao bi ih ipak ovaj slučaj od (iz) Trstenoga naučiti pameti.

​„Crvena Hrvatska“ od 4.2.1912. god; br. 11.

​PLATNJI U TRSTENOMU

​Primamo iz Trstenoga. U augustu prošle godine panula je jedna od najljepših grana tih gorostasa. Osvrnusmo se onda u ovom listu na njezinu historijat i rekosmo, da se uprav htjelo, da je do toga došlo. Za granom lako, da sada i platanj (ne) izgubismo. Kako je grana panula, to je pri deblu ostao prostran prelom, koji do danas za čudo nije zarubljen ni zamazan. Na ovaj (prelom) ulazi u deblo zrak i voda, što prouzručuje rastvaranje (truljenje) drva. Prođe li gnjilež i u deblo, što se lako može dogoditi, onda zbogom naši lijepi platnji. Prelom morao bi se zarubiti i to odmah sada; upozorujemo na one, kojim(a) su povjereni naši platnji i pozivljemo ih da se maknu (preneseno: skrbe, vode brigu – nap. D.R.) i učine svoju dužnost. ​Jedno preventivno uklanjanje platana u Gružu vjerojatno je spriječena moguća nesreća, jer su ljudi dolazi da se opskrbe vodom iz vodovodne cijevi koja se je nalazila pod platanom.​

​„Narodna Svijest“ od 16.7.1930. g; broj 28.

​ČESMA KOD PLATANA U GRUŽU

​Od kad je podignuta česma kod samostana sv. Križa u Gružu, bilo je uregjeno primitivno točenje vode, naime pod platanom je uzdignuta vodovodna cijev na točak. Nego minulog proljeća odsjećen je platan, jer je pretila pogibelj, da će se odcijepiti, budući (je) deblo gorostasnog stabla odavna gnjilo. Na ovom mjestu gdje je bio platan sada je ostao prazan prostor, te je veoma zgodno da se postavi česma, koja bi resila mjesto pred crkvom, a tim bi se uklonila i trajna glibina koja se točenjem vode iz cijevi pravi pred crkvom, a što je osobito u zimsko doba neugodno.

​Je li se mogla spriječiti nesreća podupiranjem jedne grane platana teško je reći, jer je upitno gdje se je grana nalazila, blizu tla ili više.​        

​„Dubrovački vjesnik“ od 25.7.1969. g; broj 980.

​POGINULA OD GRANE PLATANA

​Tridesetak metara duga i nekoliko stotina kilograma teška grana u prošlu nedjelju iznenada se otrgnula od debla jednog od dva divovska platana u Trstenom i prilikom pada na zemlju na mjestu usmrtila 25-godišnju turistkinju Danielle Nicole Goure iz francuskog grada Saint Romain d'Urfe, a lakše povrijedila još tri druge osobe. Nesvakidašnja nesreća dogodila se u 12,30 sati, u momentu kada su se ispod ogromnih krošnji 650 godina starih platana nalazile desetine turista i mještana. Prije nego što je s visine od 15 metara pala istočno od debla pokraj izvora pitke vode, velika grana je neko vrijeme cvilila i pucketala. Da nije bilo ovog upozornja na opasnost moglo je doći do katastrofe većih razmjera. Nesretna Danielle Nicole koja je bezbrižno sjedila uz puteljak što vodi u botanički vrt čiji su platani sastavni dio nije uspjela da se ukloni: grana ju je direktno pogodila pa je liječnik Milan Pavlović koji se zatekao na licu mjesta na žalost mogao konstatirati samo njenu smrt. Troje lakše povrijeđenih prevezeno je odmah u dubrovačku bolnicu gdje im je ukazana liječnička pomoć, a zatim su otpušteni svojim kućama. (Jesu li oni bili mještani iz Trstenog? – op. D.R.)

​Ispod krošnji čuvenih trsteničkih platana koji su kao prirodna rijetkost stavljeni pod zaštitu države, svakodnevno vlada velika živost: tu je kafanska bašta i pijaca, svake se večeri održavaju plesovi, turisti sa svih strana svijeta zastaju da bi ih razgledali i fotografirali, a pod njihovim se krošnjama zaustavljaju i autobusi puni putnika. Sve to rječito govori da je potrebno poduzeti mjere osiguranja grana platana kako se ovakvi nesretni slučajevi ne bi ponovili.

​Nije naodmet povremeno provjeravati stanje grana na platanu u Trstenome ali i na Brsaljama da se spriječi mogućanesreća.

                                                                      

Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 813
Glas Grada 812
Glas Grada 811
Glas Grada 810
Glas Grada 809
Glas Grada 808
Glas Grada 807
Glas Grada 806
Glas Grada 805
Glas Grada 804
Glas Grada 803
Glas Grada 802
Glas Grada 801
GLAS GRADA 800
Glas Grada 799
Glas Grada 798
Glas Grada 797
Glas Grada 196
Glas Grada 795
Glas Grada 794
Glas Grada 793
Glas Grada 792
Glas Grada 791
Glas Grada 790
Glas Grada 789
Glas Grada 788
Glas Grada 787
Glas Grada 786
Glas Grada 785
Glas Grada 784
Glas Grada 783
Glas Grada 782
Glas Grada 781
Glas Grada 780
Glas Grada 779
Glas Grada 778
Glas Grada 777
Glas Grada 776
Glas Grada 775
Glas Grada 774
GLAS GRADA 773
Glas Grada 772
Glas Grada 771
Glas Grada 770
Glas Grada 769
Glas Grada 768
Glas Grada 767
Glas Grada 766
Glas Grada 765
Glas Grada 764
Glas Grada 763
GLAS GRADA 762
Glas Grada 761
Glas Grada 760
Glas Grada 759
Glas Grada 758
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed