MALI OGLASI
24.03.2017 | Damir Račić

Dubrovačko – bosanske veze (2)

Autor: Glas Grada
Dubrovačko – bosanske veze (2)
Ovo je prikaz samo djelića raznovrsnih veza između Dubrovnika i Bosne, koje su davno uspostavljene i koje su se odvijale na različitim područjima, a toga svakako ima još mnogo za objaviti Evo još jedne povijesne zanimljivosti, ali najprije kratki uvod u temu koja povezuje dubrovačko-bosanske veze, a to je poštanska služba. Pošta, to je organizacija za primanje, prevoženje i isporučivanje raznovrsnih  (uobičajnih) poštanskih pošiljaka. Bavi se još obavljanjem platnog prometa i štednjom. (Posljednjih godina u dubrovačkim poštama se prodaju raznovrsni artikli, pa su postale i knjižare, suvenirnice... i što-šta drugo može se naći u poštama. – kom. D.R.) Organizirani prijenos vijesti postojao je već u Egiptu oko 2300 g. PNE. „Dubrovački vjesnik“ od 25.6.1954. godine, broj 196. DUBROVČANIN OSNIVAČ PRVE POŠTE U BOSNI Iz historijskih dokumenata je poznato, da su mnogi Dubrovčani još u vrijeme stare bosanske države, a i kasnije pod turskom upravom, vršili povremeno razne dužnosti u Bosni i Hercegovini. Uz važnu ulogu, koju su Dubrovčani imali u bosanskim rudnicima, oni su se isticali i kao stručnjaci na raznim dužnostima i u raznim javnim funkcijama. Njihova je vidna uloga bila i u graditeljstvu. Brojni građevinski spomenici, do danas sačuvani širom Bosne i Hercegovine, služe kao vidna svjedočanstva dubrovačkih graditelja i arhitekata. Dok su nam te stvari prilično poznate, slabo je poznata činjenica, da je jedan Dubrovčanin sredinom XIX. stoljeća bio osnivač prve privatne pošte, te prema tome u pravom smislu pionir ovog važnog saobraćajnog sredstva, bez kojega danas ne možemo ni zamisliti kulturno čovječanstvo. U vrijeme turske vladavine bosansko-hercegovački trgovci održavali su dosta žive veze sa trgovačkim krugovima izvan ondašnjeg turskog državnog teritorija. Naročito su te veze bile jake sa Dubrovnikom i drugim primorskim gradovima na Jadranu. Trgovačke veze nametale su potrebu uspostavljanja međusobnog pismenog saobraćaja. Kako se je i trgovački promet, zbog pomanjkanja dobrih komunikacionih veza odvijao dosta teško i saobraćaj pisama bio je veoma primitivan. Poslovna trgovačka pisma, kao i čitavu privatnu prepisku između Bosne i Hercegovine s jedne i primorskih gradova s druge strane, prenosili su putnici, pretežno bosansko-hercegovački trgovci, koji su putovali izvan granica svoje zemlje. Taj, predfilatelistički poštanski saobraćaj zavisio je u mnogo slučajeva o sreći, jer za opremljena pisma pošiljaoci nisu bili nikada sigurni da će dospjeti u određene ruke. Nesigurnost u saobraćaju pisama vladala je i u prvoj polovici XIX. stoljeća. Najvećim neprilikama bili su izvrgnuti nosioci pisama, koja su sadržavala izvještaje za novine, odnosno izvještaje o političkim, kulturnim i ekonomskim prilikama. O tome nalazimo brojne potvrde u popratnim pismima, koja su dolazila redakcijama zagrebačkih novina iz Sarajeva. Zagrebački list „Narodne novine“ u broju od 3. veljače 1847. godine objavio je jedan izvještaj iz Sarajeva sa slijedećom napomenom dopisnika. „Iako niko, ja bi Vaš dopisnik bio, ali okolnosti ne dopuštaju. Lako je knjigu napisati, ali mučno je knjizi knjigonošu naći. U nas pošte nema. Drugi uzrok što na ovoga, koji se novinama bavi, gledaju njegovi kao na bijelu vranu i na prvo rječkanje u oči mu kažu, da nastoji Bosnu Racima prodati. Ko da Bosna leži na peru kukavnoga jednog dopisnika“. Iako je gotovo sve do kraja turske okupacije (1878) vladao veoma primitivan poštanski i putnički saobraćaj, godinu 1846. treba smatrati prekretnicom u poštanskoj službi na području Bosne. Te je godine trgovac Špiro Rajković, Dubrovčanin, osnovao prvu privatnu poštu između Sarajeva i Bosanskog Broda. Pisma otpremana Rajkovićevom poštom nosila su oznaku dana polaska i žig „Seraglio“. A koliko je brzina te pošte bila, možemo najbolje predočiti ako kažemo, da je dobro osigurana karavana putovala punih 7 dana između Sarajeva i Broda. Poslije ovog našeg zemljaka 1851. godine i bivši austrijski konzulat u Sarajevu osnovao je također privatnu poštu, ali za razliku od Rajkovićeve, ova posljednja nije imala žig za svoju oznaku. Prva turska državna pošta otvorena je u glavnom gradu Sarajevu tek petnaestak godina nakon pošte Dubrovčanina Rajkovića. „Narodna Svijest“ od 5.4.1927. godine, broj 14. UTRKE AUTA SARAJEVO-DUBROVNIK Auto-klub sekcija Sarajevo odlučilo je da za Uskrs upriliči izlet u Dubrovnik, a tom prilikom održat će se i probne utrke (na relaciji) Dubrovnik-Sarajevo (t.j. Sarajevo-Dubrovnik, ako je auto-klub iz Sarajeva – nap. D.R.). Za ovaj izlet već se je do sada prijavilo šest auta, a ima nade da će ih biti i više. „Narodna Svijest“ od 14.4.1927. godine, broj 15. IZLET AUTIMA IZ SARAJEVA U DUBROVNIK (Vožnja) preko Jablanice i Mostara polazi u subotu 16. o.mj. Boravak u Dubrovniku 17. eventualno i 18. Za to će se vrijeme upriličiti razni izleti u (dubrovačku) okolicu. O utrci (izletu) u sljedećim brojevima „N.S.“ više nema informacija – nap. D.R. Jesu li automobilisti stigli na odredište bez problema nije poznato, ali je zanimljivo jedno novinsko izvješće objavljeno dvije godine kasnije. „Narodna Svijest“ od 25.4.1929. godine, broj 17. „NAJLJEPŠI DANI, A NAJGORI PUTEVI“ Članovi njemačkog auto-kluba A.D.A.C. izrazili su se najlaskavije o našem gradu, kao i to, da su kod nas imali najljepše dane pune sunca kao da je već ljeto, ali su primijetili, da su kod nas naišli na najgore ceste. Put do Gruža tako je razrovan, da auto leti kao po uzburkanom moru. I naši se automobilisti (također) tuže, kako od toga trpe ne samo kola i gume, nego je bilo slučajeva, da su nekim autima pukle čak i osovine. Potrebit je radikalan popravak ovog puta, jer samo šljunkom zatrpat rupe nije dovoljno. Doznajemo pak, da su već stigle općini dvije ponude za asfaltiranje puteva. Do toga mora čim prije da dogje, da se uloni i prašina i kaljuža. O tomu smo više puta pisali i treba uzeti u obzir, da je sad put do Gruža jedna gradska ulica, a ne kakova seoska cesta. Zašto se pak ne dadu već jednom popločati oni kanali sa strane puta u samoj blizini grada, ne znamo ni sami. (U istom broju objavljen je još jedan tekst u svezi dolaska njemačkih automobilista pod naslovom: Svečani doček njemačkih automobilista“ – nap. D.R.) O jahačkoj distančanoj (etapnoj) utrci od Dubrovnika do Sarajeva održanoj 1911. godine, Dubrovnik-Dražin-do (kod Trebinja)-Ljubinje-Stolac-Mostar-Konjic-Sarajevo objavio sam napis u „GG“ prije nekoliko godina. „Dubrava“ od 15.9.1934. godine, broj 16. BUKOVČEVA SKICA ZA ZASTOR SARAJEVSKOG KAZALIŠTA U arhivu književnog časopisa „Nada“, koja je od 1903. pohranjena u sarajevskom muzeju, našao je tajnik muzeja g. R. Zaplata, u bojama izgrađenu skicu za prvi zastor današnjeg „sarajevskog kazališta, tadanjeg“ Vereinshaus-a. Sudeći po načinu rada i kompozicije ova skica , koja nije potpisana, pa auktoru mogla bi potjecati od našeg Vlaha Bukovca. Ispod skice stoji ovaj tekst: „Skica za zastor u Vereinshausu. Kulin ban sa banicom na prijestolju okružen dostojanstvenicima, štitonoše, tjelesna straža. Narod peše kolo – donosi darove: voće, žito grožđe. Desno pjesni domaći.2 (Guslar). Ovo je prikaz samo djelića raznovrsnih veza između Dubrovnika i Bosne, koje su davno uspostavljene i koje su se odvijale na različitim područjima, a toga svakako ima još mnogo za objaviti.
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 797
Glas Grada 196
Glas Grada 795
Glas Grada 794
Glas Grada 793
Glas Grada 792
Glas Grada 791
Glas Grada 790
Glas Grada 789
Glas Grada 788
Glas Grada 787
Glas Grada 786
Glas Grada 785
Glas Grada 784
Glas Grada 783
Glas Grada 782
Glas Grada 781
Glas Grada 780
Glas Grada 779
Glas Grada 778
Glas Grada 777
Glas Grada 776
Glas Grada 775
Glas Grada 774
GLAS GRADA 773
Glas Grada 772
Glas Grada 771
Glas Grada 770
Glas Grada 769
Glas Grada 768
Glas Grada 767
Glas Grada 766
Glas Grada 765
Glas Grada 764
Glas Grada 763
GLAS GRADA 762
Glas Grada 761
Glas Grada 760
Glas Grada 759
Glas Grada 758
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed