MALI OGLASI
19.06.2015 | Silvio Market

Diverzanti iz Divulja (41)

Autor: Glas Grada
Diverzanti iz Divulja (41)
Opet je stručno znanje i taktička strategija zapovjednika Matane došla do punog izražaja, tako da se jugo armija u jutarnjim satima 25.5. počela povlačiti iz kasarne, krcati sve na transportni brod i definitivno, jednom za sva vremena napustiti Mljet Pri kraju mjeseca svibnja 1992., znalo se da JA (jugoslavenska armija), milom ili silom mora napustiti otoke; Vis, Lastovo i Mljet, te uz minimalno vrijeme prilagodbe, kako je JA to nazivala, napustiti i okupirane Konavle, a i Prevlaku, kao najužniju kopnenu točku Hrvatske. Da ne bi bilo, rekli-kazali, pa prokazali, kao nebrojeno puta do tad, specijalna postrojba HRM-e, pod zapovjedništvom Tihomira Lukovića-Luke čini udarne diverzantske napade na otoku Visu, zapovjednom centru JRM-e. Pripadnici „Lukine“ postrojbe su puni vjere i hrabrosti prvo izvršili diverziju u artiljerijskom skladištu JA-e na Visu, pri tom potpuno uništivši uskladištenu veliku zalihu svih vrsta granata, da bi nedugo zatim i rezervoari goriva okupatorske vojske doživjeli istu sudbinu. Zanimljivo je kako su srčani pripadnici HRM-e prolazili kroz minska polja na Visu, minirali objekte, te daljinskim upravljačem (radio signalom), pri isplovljavanju trajekta iz luke Vis prema Splitu (linija je stalno povezivala okupirani Vis i Split), pritiskom na prekidač činili „šou program“. Zbunjeni, izgubljenog morala i ustrašeni, pripadnici jugo vojske tek tada žele što prije napustiti Vis, jer, znali su da im se opet diverzije spremaju. No da se ne bi „usidrili“ na Mljetu, pri povlačenju s Visa i Lastova, u Saplunaru 21.5. stiže meni poznata ekipa diverzanata iz Divulja, s predvodnikom; Davorom Omrčenom. Znao sam da se sprema „veselje“, još krajem travnja, pa sam početkom svibnja preko Ivana Palunčića-Zitina, iz Dubrovnika, dobio i posebnu vrstu municije (pancirno-obilježavajuće i eksplozivno-zapaljive metke), za taj događaj. Raspoređen sam bio na zapadnoj obali Saplunare, s dodatnim protuoklopom, zajedno s diverzantskom skupinom iz Divulja. Pošto je komandir kasarne Gruj (zastavnik Živan Pešić), slušao svoj izopačeni um, te nije želio biti od pomoći pri razgovorima o napuštanju kasarne, i predavanju ucrtanog širokopojasnog minskog polja oko kasarne, trebalo je djelovati. Kap koja je prelila čašu je bila kada se patrolni čamac „Kosmaj“ privezao na bovu usred Saplunare, kao izletnički brod. Taj momenat diverzanti iz Divulja odlučuju potopiti „pečejac“, u noći ( 22.-23.5.), te uz pomoć bitnice s Šipana, i minobacača u okolini kasarne zauzeti kasarnu za par sati. Poluplutajuće magnetne mine su bile spremne za postavljenje na trup broda (ispod vodne linije), no prije samog početka akcije, zapovjednik HRM-e za južni Jadran, kap. Matana, zbog mogućih kolatelarnih žrtava, odmazde nad civilnim stanovništvom otoka, i vjerojatno ogromnog požara koji bi uslijedio nakon toga, obustavlja akciju, te naređuje jugo soldateski napuštanje kasarne Gruj do 25.5.1992., bez daljnjih razgovora i pregovora. Opet je stručno znanje i taktička strategija zapovjednika Matane došla do punog izražaja, tako da se jugo armija u jutarnjim satima 25.5. počela povlačiti iz kasarne, krcati sve na transportni brod i definitivno, jednom za sva vremena napustiti Mljet. Za to vrijeme, prekriveni šatorskim krilima, među raslinjem, i sa spremnim (teleskopski izvučenim), raketnim bacačima („M80 Zolja“), čekali smo signal za lansiranje protuoklopnih raketa u komandni most „Kosmaja“. Mi smo bili izuzetno dobro zaklonjeni, potpuno skriveni, i na kopnu i u moru, za razliku od ostalih dragovoljaca mljetske satnije i posade topa ( ZIS-76 mm ), koji su bili na direktom udaru pramčanog topa s „Kosmaja“ ( Bofors 40 mm). Koliko god je borba prezrena svakom normalnom čovjeku, u ovakvim situacijama adrenalin navre, odvažnost zamjeni strah, i samo se čeka naredba za pritisnuti okidač. Na sreću, nije zaiskrilo, tako da je kasarna „očišćena do kosti“, od strane agresorske vojske, ipak mirno prešla u naše ruke. Padom kasarne bilo je sigurno da se jugo vojska s Visa i Lastova povlači direktno prema Crnoj Gori, što je i učinila 30.5.1992. Nakon povlačenja JA-e s naseljenih otoka Dalmacije, otpočele su i konačne operacije oslobađanja Dubrovačke općine. Operacijom Tigar, Hrvatska je vojska htjela ovladati zapadnim i sjevernim dijelom dubrovačkog zaleđa, i potisnuti neprijatelja s Golubovog kamena, te na taj način uspostaviti normalno odvijanje prometa Jadranskom turističkom cestom. Operacija je započela 4. 7. 1992. godine, a uspješno je okončana krajem istog mjeseca. Daljnje napredovanje hrvatskih oružanih snaga u oslobađanju Cavtata i Konavala nije teklo po planu, jer je jugoslavenska armija čvrsto držala taj kopneni dio hrvatskog teritorija, i pri tom imala svoje planove prekrajanja granica. Pri potpisivanju dokumenta o povlačenju JA-e (jugoslavenske armije), s tog dijela teritorija, sumnjalo se u prijevaru, koja se i dogodila. Zapravo su samo zamijenili ljudstvo na položajima, pa je tako umjesto pripadnika JA-e, na njihovo mjesto stigla Vojska Republike Srpske ( VRS, osnovana 22.5.1992. ), Hercegovački korpus. Tako je 17.10.1992. okupacijska vojska napustila Cavtat, što je bio hitan znak za uspostavom državno-pravnog poretka u Cavtatu. U suprotnom, paravojska ( VRS ), je imala namjeru okupirati Cavtat i zamijeniti svoju „braću“ iz JA-e. Zbog tog su u veliku pogibelj ušli pripadnici hrvatskih oružanih snaga ( inženjerija), pri pokušaju osposobljavanja magistralne ceste iz Dubrovnika prema Cavtatu ( Duboka ljuta), kada su ih obmanjivači u SMB uniformama zasuli teškom mitraljeskom, i svom raspoloživom topničkom vatrom. Zbog tog iz Dubrovnika u Cavtat 21.10.1992., s potrebnim naoružanjem i pripadnicima MUP-a prema Cavtatu kreće Jadrolinijin trajekt Pelješčanka. Na ulazu u cavtatsku luku trajekt praćen od strane Hercegovačkog korpusa, zasut je minobacačkim i topničkim projektilima. Posada i svo ljudstvo na trajektu tada proživljavaju pravu dramu. Kapetan „Pelješčanke“, Ivo Mrgudić, ploveći prema pristaništu vozio kao da skija pravi slalom između vodenih stupova nastalih od udara granata o more. Odmah nakon pristajanja u Cavtatu, uz samu oplatu trajekta, pokraj desnog boka, pao je i eksplodirao projektil iz haubice, kalibra 155 mm. Kompletan trajekt je bio izrešetan šrapnelima, a dva policajca su pri tom bila ranjena. Izrešetani trajekt je ipak ostao u plovnom stanju, privezan uz rivu do noći, kada je prestao artiljerijski napad, i kada je otplovio prema Dubrovniku. Istog dana je i m/b Postira sa zapovjednikom Miljenkom Sršenom-Milom trebala pristati u Cavtatu, jer policijski gliser zbog olujnog mora nije mogao prevesti državne i ine uzvanike do Cavtata (zapovjednik HV-a: Anton Tus, zapovjednik južnog bojišta: general Janko Bobetko, zapovjednik HRM-e: admiral Sveto Letica, gradonačelnik Dubrovnika: Petar Poljanić, dubrovački biskup Želimir Puljić, i ostali ). I premda je na moru bila velika oluja, „Postira“ je nezaustavljivo „batila“ more, kao i uvijek, no zaustavljena je kod otoka Lokruma i vraćena u grušku luku, a sve zbog opasnosti od potapljanja uslijed stalnog bombardiranja Cavtata. Zbog ovakvog, neizdrživog stanja donosi se odluka o bezuvjetnom oslobađanju najjužnijeg dijela Hrvatske, te počinju završne operacije čišćenja. Operacijom Vlaštica, s ciljem zauzimanja dominantne, 915 metara visoke kote, s koje je neprijatelj imao kontrolu nad širim područjem Dubrovnika, i s koje su njihovi izvidnici vršili navođenje neprijateljske topničke vatre. Istodobno, operacijom Konavle željelo se osloboditi šire područje Konavala, te potisnuti neprijatelja van granica Republike Hrvatske. Same operacije su trajale nekoliko dana, u razdoblju od 20. do 26. listopada 1992. godine. Uspješno su okončane, te je ispunjen zadani cilj. Izbilo se na granice prema Bosni i Hercegovini, i tadašnjoj Saveznoj Republici Jugoslaviji. Ovim akcijama je oslobođeno 1210 km2 najjužnijeg kopna, i 1080 km2 hrvatskog teritorijalnog mora. (nastavlja se)
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed