MALI OGLASI
03.07.2015 | Silvio Market

Dan kada je Mljet plakao (42)

Autor: Glas Grada
Dan kada je Mljet plakao (42)
Poginuti od dušmanskog noža ili metka kao što su pali Pero, Antun i Niko, to je neljudski. I to treba pamtiti. Sve dok je mora, otoka, brodova i pomoraca – napisao je, uz ostalo, u Slobodnoj Dalmaciji Mato Jerinić Sredinom mjeseca srpnja 1992., planirane su i vođene završne operacije hrvatskih oružanih snaga u dubrovačkom akvatoriju. 12.7.1992. (nedjelja), TVCG reprizira reportažu preuzetu od RTS (Radio-televizija Srbije), koja predstavlja ubilačku posadu s „Kosmaja“, broda JRM-e koji je terorizirao sva plovila u akvatoriju Dubrovnika, te gađao iz pramčanog i krmenog topa sve što se micalo u njihovom vidokrugu. Razlog emitiranja takve reportaže je bio datum; 2. srpnja, „Dan opštine Sopot“, u Srbiji, u kraju podno planine Kosmaj, po kojoj je zloglasni brod dobio ime. Tamo je održavana svečanost („Julske svečanosti“ ), na kojoj je zapovjednik zloglasnog PČ-178 „Kosmaj“, tada poručnik fregate – Aca Ilić, kao dar opštini, uručio praznu topničku čahuru s „Kosmaja“, na kojoj je bilo ugravirano: PČ- 178 – Kosmaj. Inače, Aca Ilić pripada 31. klasi MVA ( mornarička vojna akademija) – 1976/77. god. Školovao se u Splitu, te je usprkos civilizacijskom okružju grada Splita ostao izrazito agresivan, destruktivan, i željan dokazivanja, naročito pred „inteligencijom zla“ - njegovim zapovjednikom, kap. fregate Sofronijem Jeremićem. Jeremić je sve posade ratnih brodova smještenih u Kumboru (Crna Gora), tijekom 1991/92. god., posebno huškao na ubijanje i uništavanje svega hrvatskog. U prvim danima okupacije Slanog ( 4.-7. 10. 1991.), upravo je taj zloglasni „Kosmaj“ bio u slanskoj uvali i pucao po naredbi svog zapovjednika, Ace Ilića, na sve što se micalo uokolo Slanog. Po oslobađanju Slanog, kada se krajem mjeseca srpnja, 1992. god, situacija na bojišnici malo smirila, a samo Slano prestalo biti meta agresorskim dugometnim projektilima, počele su prve ekshumacije. Tako je prvo ekshumirano tijelo Ante Kalinića, branitelja-dragovoljaca iz stonske satnije, koji je mučki ubijen 4. 10. 1991. godine, kada su on i njegovi suborci upali u zasjedu. Nakon toga, obavljena je ekshumacija tijela pomoraca s m/b Perast (7.8.1992.). Njihova tijela su izvađena iz grobnice Antuna Ševelja, a ekshumaciju su učinili radnici pogrebnog poduzeća, u prisutnosti suca Bruna Karničića, krim-inspektora PU Dubrovnik Damira Poljanića, i krim-tehničara PU Dubrovnik Božidara Kecerina. Posmrtni ostaci su potom pohranjeni u plahte i prebačeni u Prosekturu Medicinskog centra u Dubrovniku. Nakon ekshumacije poginulih pomoraca s „Perasta“, čovjek koji je najviše pretrpio, kap. Miljenko Sršen-Milo, jer je izgubio brata, prijatelje i dio posade s njima, te svoj brod, dao je inteligentnu izjavu o stradavanju svojih „Perastovaca“. Kapetan Sršen je bio zapovjednik m/b Perast do 30. rujna 1991., kada je predao zapovjedništvo Muhamedu Čerimagiću-Hamu, koji se tada vratio s godišnjeg odmora. Uvečer, 30.9., tek po pristanku u luku Polače, izvršena je primopredaja zapovjedništva na „Perastu“. Napominjem kako ovo saznanje o uzrocima smrti „Perastovaca“, o Aci Iliću i njegovom zloglasnom patrolnom čamcu, kap. Sršen nije znao kada je davao izjavu: Evo kako je kap. Sršen opisao stradavanje pomoraca: Sa svojim bratom sam se zadnji put čuo 1.10., oko uru popodne, kada me je Pero nazvo iz Slanoga i objasnio mi u kakvoj su situaciji. Savjetovo sam ga da se odmah izvuču od tamo i da ne čekaju više nikakav daljnji razvoj događaja. Što se tiče same pogibije, mislim da su ubijeni granatom ispaljenom s broda JRM-e., direktnim hicem. Moj brat je uvijek uza se, u špagu, imao lampadinu. Bila je ona za njega, brodskog strojara, dio života. Pretpostavljam da je on njome osvjetljavao put, te su ih uočili s ratnog broda, koji je potom na njih pucao topovskim granatama. Po nekim pričama, Pero je bio direktno pogođen i odmah je preminuo. Navodno je takav slučaj bio i s Antunom Matićem, dok je pretpostavka kako je Niko Nodilo bio teško ranjen, i da bi možda bio i preživio da je netko naišao i zaustavio mu krvarenje. Nažalost, nitko nije došao do njih. Razlog zbog čega na spomeniku piše da su njih trojica poginula 5. listopada je taj što je na tijelu Antuna Matića nađen ručni sat, marke „Seiko 5“, s tamno-plavom podlogom i bijelim kockastim poljem, te metalnom narukvicom srebrenkaste boje, koji sam mu ja dao, a koji je stao pokazujući u kućici datuma broj 5. Nakon ovako potresnog svjedočanstva teško je shvatiti nečovjeka, poput zapovjednika „Kosmaja“, Acu Ilića, koji je ubijao iz zabave, i koji nije odgovarao za svoja nedjela, već je promaknut do čina kapetana bojnog broda, te je bio zapovjednik na ukradenom hrvatskom školskom brodu Jadran, od 1996.-1999., dok ga nisu umirovili. Taj brod još nije vraćen Hrvatskoj, iako su podneseni zahtjevi za to. Tijela trojice pomoraca prenesena su na Mljet, i 13. kolovoza 1992. konačno našla svoj vječni mir i pokoj u obiteljskim grobnicama. Posmrtni ostaci Antuna Matića i Pera Sršena tog su dana pokopani na mjesnom groblju Mirogoj, u Babinom Polju, a tijelo Nika Nodila na mjesnom groblju u Goveđarima. Da bi predočio turobnu sliku tog ljetnog dana kada je Mljet plakao, najbolje je pročitati dio članka književnika Mata Jerinića, objavljenog u „Slobodnoj Dalmaciji“: ...Brod koji su u slanskoj luci gađali i pogodili četnički dušmani. Ranili su ga u samo srce, u zapovjednički most i tako ubili. Kroz glavu mi promiču likovi divnih ljudi i pomoraca s kojima sam na “Perastu” toliko puta plovio prema Sobri, ili Polačama, i iz njih prema Gružu. Onih živih i onih koji više neće zaploviti morem. Onih koji danas plove po beskrajnim prostranstvima onkraj života. Sjetih se s tugom Pera Sršena, Antuna Matića i Nika Nodila koje dušmani ni mrtve ne dadoše da ih ljudski pokopamo. Odoše oni s mora u legendu Domovinskog rata. Odoše u svijet sanja s malo godišta, a puno nada. Ode i “Perast” – dođe “Postira”. Dođoše i novi članovi posade, jer, ploviti se mora. A živjeti? I živjeti sve dok čovjek ne umre, samo je to ljudski. Poginuti od dušmanskog noža ili metka kao što su pali Pero, Antun i Niko, to je neljudski. I to treba pamtiti. Sve dok je mora, otoka, brodova i pomoraca. (nastavlja se)
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed