MALI OGLASI
10.07.2015 | Silvio Market

Brodu s dušom iz duše

Autor: Glas Grada
Brodu s dušom iz duše
Perast ni' tija u more oni dan, jer je bija ka čovik...Čovik koji triba nekog da mu dušu olakša pri kraja...Pomolija san se zajedno s njin za nji' trojicu mornara i tek tada je poša...- riječi su Jure iz brodogradilišta Do mjeseca kolovoza 1995. god., nije bilo mira, čak i u našem oslobođenom dubrovačkom akvatoriju, jer je neprijatelj iz zaleđa (BiH), svaku pobjedonosnu akciju hrvatskih oružanih snaga „začinjao“ topovskim projektilima, koji su ranjavali i ubijali civile po našem kraju, po naseljenim mjestima, čak i po plažama (djevojka i dvoje mladića u Zatonu - 3. kolovoza 1995.). Tek blistavo izvedenom akcijom „Oluja“ ugasio se pobješnjeli požar bezumlja Miloševićeve klike u Hrvatskoj, ali i u BiH. U svim tim mučnim ratnim danima i godinama (1991.-1995.), bilo je čudnovatih događaja koje su držale duh vedrine i nesalomljivosti. Tako su Mljećani na svom otoku zbog straha od desanta jugo vojske, povremeno svoje zalihe hrane znali nositi u šumu i tamo pohranjivati. Znalo se ponekad dogoditi, nakon povratka zaliha hrane u kuću, da pokoji pršut ostane visjeti na boru u šumi, kao na božićnom drvu. Našli bi ih neki drugi, odnijeli i hvalili se potom ukusom „pršuta borara“, zezajući one čiji su to pršuti bili. Također, veliki čovjek, u svakom smislu riječi – Miho Bušurelo-Miško, jedne je olujne noći, na položaju promatranja, uočio iz pravca Lastova neprijateljski brod, plovilo, koje se približavalo Mljetu velikom brzinom. Nakon uzbune i mobilizacije kompletnog sastava postrojbe, te nakon svanuća, taj brod se „predstavio“ kao svjetionik na otoku Glavat, koji ne mrda s mjesta od svog postanka. U Stonu, na prvoj crti bojišnice, bio je jedan pas koji je slobodno lutao u ta vremena malim kamenim gradom, no par minuta prije svakog bombardiranja samog Stona ulijetao bi u hotel „Adriatic“ i sakrivao se pod stol. Neobjašnjiv predosjećaj psa koji nikada nije pogriješio. U Komolcu pak, nakon teških borbi prsa u prsa, i prostornog vakuuma koji je potom bio nastao jedno kratko vrijeme, Ivan Kljunak-Šljiva je uspio spasiti svoj tenor (puhački limeni instrument – Limena glazba Komolac ), i jako smiono, po posljednji put na ovom našem teritoriju, krvožednoj okupatorskoj vojsci, u toj čudnoj ratnoj tišini dana, odsvirati himnu; „Hej Slaveni“. Bio je to posljednji pozdrav državi tiranije! A „Perast“, gdje je ostao i što se s njim dogodilo? Ovom pričom koja je zadnja u ovom nizu pripovijesti valja i tu čudnovatu sudbinu opisati. Čudnom igrom riječi, prepričavanjem svih važnijih događaja iz Domovinskog rata vezanih uz ovaj naš akvatorij, došlo se do završnog broja pripovijesti, do broja 43. Broj 43 poklapa se s brojem godina koliko je živio naš „Perast“ (1962.-2004.). Ova, završna priča je po svemu čudna, a posebno zbog ovog što je vezano uz „Perast“, što nikad prije nije čujno. Ako osjetite tugu, grč u grlu, jezu, ako vam suza krene dok ovo čitate, nemojte se čuditi, jer promislite kako je bilo Nikoli Milini (svjedoku događaja), dok mi je ovo pričao suznih očiju Dakle, izrecimo i to u ovoj zadnjoj pripovijesti. Pola Pelješca, od Janjine prema zapadu, kao i istočni dio Korčule govore jednom vrstom ikavice, koja nije baš čista ikavica, ali su riječi poput: bijelo, lijepo, htio, ipak riječi koje oni izgovaraju potpunom ikavicom: bilo, lipo, tija. Tako je „čudni ikavac“, gosp. Nikola Milina došao do mene zbog posla, pa smo riječ po riječ došli i do njegovog profesionalnog posla, rada u brodogradilištu „Inkobrod“, na Korčuli, i do priče o „Perastu“. „Perast“ je dotegljen na Korčulu s dva manja turistička broda (Bolivar i Lovor), 20.1.1992., iz Stonskog kanala, kraj Broca. Tada je m/b Tuzla na kojoj je zapovjednik bio kap. Muhamed Čerimagić – Hamo, u čast brodu heroju i njegovoj trojici stradalih pomoraca, na redovitoj liniji 807, između Gruža i Polača, čak tri puta okružio „Perast“ dok su ga teglili prema Korčuli. Taman se bilo poklopilo da je „Tuzla“ prošla kroz prolaz Harpote i krenula prema Mljetu, kad se iz Malog vratnika pojavio „Perast“. Uz trostruki obilazak oko „Perasta“, kap. Hamo je potezao i brodsku sirenu, dugo, dugo, tako da su svi putnici s m/b Tuzla nakon čuđenja zbog dugotrajnog zvuka sirene bili izašli iz salona gledati što se događa. Nisam osobno bio tada na „Tuzli“, ali ljudi koji jesu pričali su da su im se kosti naježile kada su vidjeli „Perasta“, a mnogi od njih su i zasuzili, pa su onda skrivajući suze u očima pošli na gornju palubu ( kuvjertu ), kao, bolje se vidi odozgo. Očito su se sramili u tom momentu svojih osjećaja prema nekom starom, oštećenom brodu kojeg vuku morem. I tako je „Perast“ stigao u „Inkobrod“. Po Nikolinoj priči, užasno je izgledao takav, ranjen, no ipak je plovio. Unutrašnjost „Perasta“ je bila opljačkana, porazbijana od krhotina granata i metaka, i od ruku neljudi koji su u donjem salonu čak i nuždu vršili. „Perast“ je u brodogradilištu bio uz rivu privezan, pa je onda „Jadrolinija“ naplatila štetu od osiguravajuće kuće, da bi ga iza toga prodala jednoj privatnoj firmi iz Cavtata. Ta firma nije imala dovoljno novca za rekonstrukciju broda, tako da je „Perast“ djelomično zakrpan i zaštićen od korozije, na navozu ostao čekati svoju daljnju sudbinu. 2004. godine, nakon uvida i odluke kako se neće obnoviti, stavljen je potpis na papir o odvoženju „Perasta“ u rezalište kraj Ploča. Mnogi su tada uzimali s „Perasta“ ono što se moglo uzeti i iskoristiti, jer, sve je ionako bilo namijenjeno za razgradnju. Od svih stvari i dijelova „Perasta“ koje smo mi obični putnici znali i viđali, drago mi je da je desni čamac za spašavanje (lajbot), spašen i obnovljen, i da je dan danas u plovnom stanju. Služi svrsi, gospodinu Fabrisu. Taj dan kada se „Perast“ zadnji put s navoza spuštao u more dogodilo nešto čudno, čudo, koje nikom nije u brodogradilištu bilo objašnjivo, kako tada, tako ni sada. Naime, „Perast“ nije htio u more... Zapeo je neobjašnjivo na kosim i glatkim saonicama navoza s kojih je toliko puta prije, nakon remonta, bez problema klizio prema moru. Sve je bilo učinjeno po pravilu, no Vapor je sam sebe zakočio. I drugi put su ga povukli prema vrhu navoza, uz kosinu, i ponovo je pri spuštanju zastao na pola puta do mora. Opet su ga povukli uz istu tu kosinu, ovaj put do samog vrha, pregledali saonice, tračnice, nanos bazne klizne masti, provjerili nagib, trup broda i sve ostalo, i po treći put ga pustili da klizne... I ovaj, treći put, „Perast“ je zastao i to pri samom kraju saonica, što je zbog nagiba kosine, sile i mase broda, a po zakonima fizike, nemoguće! Ljudi su se krstili i začuđeno u sve to gledali. Oni koji su radili cijeli svoj radni vijek u brodogradilištu nisu mogli vjerovati svojim očima. To se nikada s niti jednim brodom nije dogodilo. Opet su ga povlačili prema vrhu navoza s nakanom da ga dobro pritegnu na vrhu i naglo puste, no, Jure, kao jedan od najstarijih i najiskusnijih radnika u brodogradilištu je rekao da to nije više potrebno tako činiti. Tada je „Perast“ bio uspet samo na dvije trećine uzduž navoza. Jure je stao ispred njegovog pramca, u raskoraku između dviju šina, na saonice, i položio desnu ruku na sami prednji rub pramca. Na onaj dio pramca koji je toliko dugo godina doticao i rezao more u svojoj plovidbi. Ostao je tako nepomičan, glavom pognutom, nepunu minutu, da bi se potom odmaknuo sa saonica i rukom mahnuo prema čovjeku koji je bio na polugama za otpuštanje, dajući mu znak da otpusti brod u more. Bez komentara, bez pitanja, i bilo kakvog žamora ljudi koji su tamo bili, „Perast“ je ovaj put polako, i bez zaustavljanja kliznuo zadnji put s navoza u svoje Jadransko more. Jure nikom nije ništa govorio nakon toga o tome, niti ga je itko išta pitao. Pošao u mirovinu prije par godina, i tek je tada, na odlasku iz brodogradilišta rekao svom prijatelju, bez povoda, onako, iz duše: Perast ni' tija u more oni dan, jer je bija ka čovik...Čovik koji triba nekog da mu dušu olakša pri kraja...Pomolija san se zajedno s njin za nji' trojicu mornara i tek tada je poša... (svršetak feljtona)
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu?
Ocijenite članak
Znate li nešto više o temi ili želite prijaviti grešku u tekstu? Zatvori
Pošalji
Glas Grada - Tiskana izdanja
Glas Grada 757
Glas Grada 756
Glas Grada 755
Glas Grada 754
Glas Grada 753
Glas Grada 752
Glas Grada 751
GLAS GRADA 750
Glas Grada 749
Glas Grada 748
GLAS GRADA 747
GLAS GRADA 746
GLAS GRADA 745
GLAS GRADA 743/744
GLAS GRADA 742
Glas Grada 741
Glas Grada 740
Glas Grada 739
Glas Grada 738
Glas Grada 737
Glas Grada 736
Glas Grada 735
Glas Grada 734
Glas Grada 733
Glas Grada 732
Glas Grada 731
Glas Grada 730
Glas Grada 729
Glas Grada 728
Glas Grada 727
Glas Grada 726
Glas Grada 725
Glas Grada 724
Glas Grada 723
Glas Grada 722
Glas Grada 721
Glas Grada 720
Glas Grada 718/719
Glas Grada 717
Glas Grada 716
Glas Grada 715
Glas Grada 714
Glas Grada 713
Glas Grada 712
Glas Grada 711
Glas Grada 710
Glas Grada 709
Glas Grada 708
Glas Grada 707
Glas Grada 706
Glas Grada 705
Glas Grada 704
Glas Grada 703
Glas Grada 702
Glas Grada 701
Glas Grada 700
Glas Grada 699
Glas Grada 698
Glas Grada 697
Glas Grada 696
Glas Grada 695
Glas Grada 694
Glas Grada 693
Glas Grada 692
Glas Grada 691
Glas Grada 690
Glas Grada 689
Glas Grada 688
Glas Grada 687
Glas Grada 686
Glas Grada 685
Glas Grada 684
Glas Grada 683
Glas Grada 682
Glas Grada 681
Glas Grada 680
Glas Grada 679
Glas Grada 678
Glas Grada 677.
Glas Grada 676
Glas Grada 675
Glas Grada 674
Glas Grada 673
Glas Grada 672
Glas Grada 671
Glas Grada 670
Glas Grada 669
Glas Grada 668
Glas Grada 666/7
Glas Grada 665
Glas Grada 664
Glas Grada 663
Glas Grada 662
Glas Grada 661
Glas Grada 660
Glas Grada 659
Glas Grada 657
Glas Grada 656
Glas Grada 655
Glas Grada 654
Glas Grada 653
Glas Grada 652
Glas Grada 651
Glas Grada 650
Glas Grada 649
Glas Grada 648
Glas Grada 647
Glas Grada 646
Glas Grada 645
Glas Grada 644
Glas Grada 643
Glas Grada 642
Glas Grada 641
Glas Grada 640
Glas Grada 639
Glas Grada 638
Glas Grada 637
Glas Grada 636
Glas Grada 635
Glas Grada 634
Glas Grada 633
Glas Grada 632
Glas Grada 631
Glas Grada 630
Glas Grada 629
Glas Grada 628
Glas Grada 627
Glas Grada 626
Glas Grada 625
Glas Grada 624
Glas Grada 623
Glas Grada 622
Glas Grada 621
Glas Grada 620
Glas Grada 619
Glas Grada 618
Glas Grada 617
Glas Grada 616
Glas Grada 614 / 615
Glas Grada 613
Glas Grada 612
Glas Grada 611
Glas Grada 610
Glas Grada 609
Glas Grada 608
Glas Grada 607
Glas Grada 606
Glas Grada 605
Glas Grada 604
Glas Grada 603
Glas Grada 602
Glas Grada 601
Glas Grada 600
Glas Grada 599
Glas Grada 598
Glas Grada 597
Glas Grada 596
Glas Grada 595
Glas Grada 594
Glas Grada 593
Glas Grada 592
Glas Grada 591
Glas Grada 590
Glas Grada 589
Glas Grada 588
Glas Grada 587
Glas Grada 586
Glas Grada 585
Glas Grada 584
Glas Grada 583
Glas Grada 582
Glas Grada 581
Glas Grada 580
Glas Grada 579
Glas Grada 578
Glas Grada 577
Glas Grada 576
Glas Grada broj 575
Glas Grada 574
Glas Grada 573
Glas Grada 572
Glas Grada 571
Glas Grada 570
Glas Grada 569
Glas Grada 568
Glas Grada 567
Glas Grada 566
Glas Grada 565
Glas Grada 564
Glas Grada 562-563
Glas Grada 561
Glas Grada 560
Glas Grada 559
Glas Grada 558
Glas Grada 557
Glas Grada 556
Glas Grada 555
Glas Grada 554
Glas Grada 553
Glas Grada novi broj
Glas Grada 551
Glas Grada 550
Glas Grada 549
Glas Grada 548
Glas Grada 547
Glas Grada 546
Glas grada 545
Glas Grada 544
Glas Grada 543
Glas Grada 542
Glas Grada 541
Glas Grada 540
Glas Grada 539
Glas Grada 538
Glas Grada 537
Glas Grada 535 / 536
Glas Grada 534
Glas Grada 533
Glas Grada 532
Glas Grada 531
Glas Grada 530
Glas Grada 529
Glas Grada 528
Glas Grada 527
Glas Grada 526
Glas Grada 525
Glas Grada 524
Glas Grada 523
Glas Grada 522
Glas Grada 521
Glas Grada 520
Glas Grada 519
Glas Grada 518
Glas Grada 517
Glas Grada 516
Glas Grada 515
Glas Grada 514
Glas Grada broj 513
Glas Grada 512
Glas Grada 510/511
Glas Grada 509
Glas Grada 508
Glas Grada 507
Glas Grada 506
Glas Grada 505
Glas Grada 496
Glas Grada 497
Glas Grada 498
Glas Grada 499
Glas Grada 500
Glas Grada 502
Glas Grada 504
Glas Grada broj 503
Nazad Naprijed